Stary numer działki lub jego brak w księdze wieczystej

Jednym z elementów określających działkę w księdze wieczystej jest jej numer ewidencyjny. Numer ewidencyjny ujawniony w księdze wieczystej powinien być zgodny z numerem ewidencyjnym działki określonym w ewidencji gruntów i budynków. Bywa jednak, że numer ewidencyjny działki oznaczony w treści księgi wieczystej nie jest zgodny z numerem ewidencyjnym wskazanym w rejestrze ewidencji gruntów i budynków prowadzonym przez Starostę. Co może być przyczyną tej niezgodności oraz jak doprowadzić do stanu, w którym numer ewidencyjny działki oznaczony w treści księgi wieczystej prowadzonej dla określonej nieruchomości będzie zgodny z numerem ewidencyjnym działki wskazanym w ewidencji gruntów i budynków, postaramy się wyjaśnić w niniejszym artykule.

Szukasz numeru księgi wieczystej?
Znajdź go na podstawie adresu nieruchomości lub numeru działki:
Wejdź na Ksiegiwieczyste.pl
Sprawdź, jakie to proste!

Dane ewidencyjne działki w księdze wieczystej: numer i identyfikator

W księdze wieczystej numer ewidencyjny działki jest elementem oznaczenia nieruchomości i znajduje się on w Dziale I-O „Oznaczenie nieruchomości”. Dział ten jest podzielony na rubryki:

• 1.2 – Numer nieruchomości,
• 1.3 – Położenie,
• 1.4 – Oznaczenie nieruchomości (rubryka ta jest podzielona na podrubryki: 1.4.1 – Działka ewidencyjna, 1.4.2 – Budynek, 1.4.3 – Urządzenie, 1.4.4 – Lokal),
• 1.5 – Obszar,
• 1.6 – Zgodność z danymi ewidencji gruntów i budynków.

Oznaczenie nieruchomości w postaci numeru (liczby naturalnej) ewidencyjnego znajduje się w podrubryce 1.4.1 – „Działka ewidencyjna”.

Jak wskazuje Art. 26 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece „Podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości”.

Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie „kataster nieruchomości” rozumie się ewidencję gruntów i budynków.

Tak więc, dane ujawnione w podrubryce 1.4.1 pochodzą z ewidencji gruntów i budynków i powinny być zgodne z danymi ujawnionymi w tej ewidencji.

W myśl rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, § 16, danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są:

1. identyfikator działki ewidencyjnej;
2. numeryczny opis granic wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych;
3. pole powierzchni ewidencyjnej;
4. pola powierzchni użytków gruntowych i klas bonitacyjnych w obszarze działki ewidencyjnej;
5. oznaczenie dokumentów potwierdzających własność;
6. numer księgi wieczystej;
7. oznaczenie dokumentów określających inne niż własność uprawnienia do działki ewidencyjnej;
8. adres, jeżeli został określony;
9. oznaczenie jednostki rejestrowej gruntów, do której należy działka ewidencyjna.

Identyfikator działki ewidencyjnej przyjmuje postać: WWPPGG_R.XXXX.NDZ, gdzie poszczególne sekwencje liter w tym wzorze oznaczają:

1. „WW” – kod województwa,
2. „PP” – kod powiatu w województwie,
3. „GG” – kod gminy,
4. „R” – rodzaj jednostki,
5. „XXXX” – obręb ewidencyjny,
6. „NDZ” – numer ewidencyjny działki.

Identyfikator budynku ewidencyjnego przyjmuje postać: WWPPGG_R. XXXX.Nr_BUD. Sekwencja liter „Nr_BUD” we wzorze identyfikatora, jest oznaczeniem budynku, w którym „Nr” jest numerem ewidencyjnym budynku w obrębie, ustalonym w postaci liczby naturalnej.

Identyfikator lokalu przyjmuje postać: NR_LOK, przy czym „NR” oznacza numer lokalu nadany przez administratora budynku w celach adresowych.

Jak wspomniano, w księdze wieczystej identyfikator działki znajduje się w dziale I-O – „Oznaczenie nieruchomości” w rubryce 1.4 – Oznaczenie, podrubryce 1.4.1 – Działka ewidencyjna:

W poszczególnych polach znajdują się odpowiednio:

• 1 – Identyfikator działki,
• 2 – Numer działki,
• 3 – Obręb ewidencyjny (w podpolu A: numer obrębu ewidencyjnego, a w podpolu B: nazwa obrębu ewidencyjnego).

Przeczytaj: Numer działki a identyfikator działki – co oznaczają i jak je znaleźć?

Niezgodność numerów działek w ewidencji gruntów z danymi ujawnionymi w księdze wieczystej – przyczyny

W skład nieruchomości gruntowej, dla której prowadzona jest księga wieczysta, może wchodzić jedna działka bądź kilka czy nawet kilkanaście działek.

Zdarza się, że wykazane w określonej księdze wieczystej numery działek ewidencyjnych nie są zgodne (są różne) z numerami działek ewidencyjnych wskazanych w ewidencji gruntów i budynków. Przyczyną niezgodności numerów działek wykazanych w ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem działek w księdze wieczystej są najczęściej przeprowadzane w różnym czasie czynności geodezyjne takie jak:

• modernizacja ewidencji gruntów i budynków w obszarze np. obrębów ewidencyjnych określonej gminy, polegająca m.in. na zmianie numeracji działek, ich powierzchni, jak również na zmianie rodzaju użytków gruntowych,
• podział działki np. w celu sprzedaży części działki, przekazania części działki w darowiźnie bądź wydzierżawienia części działki lub zamiarze przekształcenia części działki na cele budowlane,
• scalenie działek ewidencyjnych.

Modernizację działek obrębów ewidencyjnych określonej gminy przeprowadza Starosta. Celem modernizacji jest m.in. podniesienie jakości danych ewidencyjnych i ich aktualizacja w ewidencji gruntów i budynków.

W wyniku modernizacji geodezyjnej mogą nastąpić nie tylko zmiany numerów działek ewidencyjnych, ale również zmiany użytków gruntowych oraz ich powierzchnie będące wynikiem przeprowadzenia nowych pomiarów geodezyjnych.

Zmiana numeracji działek polega najczęściej na tym, że dotychczasowym numerom działek nadaje się inne numery z zakresu 1+n. Znane są również przypadki, że w trakcie modernizacji dotychczasowe numery działek ewidencyjnych złożone z cyfr i liter zostały zastąpione tylko numerem cyfrowym. Na przykład, dotychczasowa działka o numerze 174L/1, w wyniku modernizacji otrzymała numer 1741.

Informacja o zmianie numeracji działek na skutek przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków

Jeszcze do niedawna starostwo przeprowadzając modernizację ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany numeracji działek ewidencyjnych nie miało obowiązku informowania sądów wieczystoksięgowych o przeprowadzeniu modernizacji i zmianie numeracji działek ewidencyjnych.

Obowiązek ten wszedł w życie wraz z nową, zmodernizowaną ewidencją, która zaczęła obowiązywać od 25 listopada 2021 r. Obecnie, Starosta w ciągu 14 dni od dokonania zmiany numeracji działek w ewidencji gruntów i budynków ma obowiązek poinformowania o zaistniałych zmianach sądu wieczystoksięgowego.

W związku z zaistniałą zmianą w księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości, które były objęte modernizacją geodezyjną przed datą 25 listopada 2021 r. może występować niezgodność numeracji działek ewidencyjnych z oznaczeniem działki w księdze wieczystej, bowiem przed tą datą obowiązek złożenia w sądzie wieczystoksięgowym wniosku o zmianę numeracji działek zgodnie z numeracją ujętą w ewidencji gruntów i budynków, których numery ewidencyjne uległy zmianie, ciążył na właścicielu nieruchomości. Nie wszyscy jednak właściciele działek objętych modernizacją geodezyjną złożyli w sądzie wieczystoksięgowym wnioski o sprostowanie wpisów w zakresie zmian w oznaczeniu nieruchomości.

Nieaktualne numery działek, niezgodne z numeracją wskazaną w ewidencji gruntów i budynków, mogą również występować w oznaczeniu działek, które uległy podziałowi bądź scaleniu. Powstałe na skutek podziału działki (bądź scalenia) nowe numery ewidencyjne działki mogły nigdy nie zostać wprowadzone do księgi wieczystej.

Dane z ewidencji gruntów i budynków czy z księgi wieczystej – które są ważniejsze?

Zgodnie z prawem przepisy ewidencji gruntów i budynków w zakresie oznaczenia nieruchomości mają pierwszeństwo przed przepisami ujętymi w ustawie o księgach wieczystych i hipotece.

Przemawiają za tym nie tylko ogólne zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określone w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ujęte w art. 20 ust. 1 ustawy określające, że ewidencja gruntów i budynków dotyczy m.in.:

1. gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości w skład, której wchodzą grunty,
2. budynków – ich położenia, danych technicznych i funkcji użytkowych,
3. lokali – ich położenia funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych,

ale również szczegółowe informacje zawarte w artykule 26 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece stanowiące o tym, że podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości (ewidencji gruntów i budynków).

Dane określające nieruchomość, wśród których znajduje się numer ewidencyjny działki, są wykazywane w dokumencie ”Wypis z rejestru gruntów i budynków”, a wizualizacja działki o określonym numerze ewidencyjnym – określająca położenie działki, jej granice, powierzchnie oraz rodzaj użytku w dokumencie ”Wyrys z mapy ewidencyjnej”.

W razie potrzeby oba dokumenty są wydawane przez starostę właściwego dla miejsca położenia nieruchomości, na wniosek właściciela tych nieruchomości bądź władającego (zob. Wypis i wyrys z rejestru gruntów – jak uzyskać?).

Za wyższością przepisów ewidencji gruntów w zakresie oznaczenia nieruchomości nad przepisami ujętymi w księdze wieczystej świadczą również przepisy szczegółowe dotyczące założenia księgi wieczystej ujęte w § 78. 1. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym. W myśl powyższego paragrafu, dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wypisu z rejestru gruntów, wypisu z rejestru budynków lub wypisu z kartoteki budynków, a także wyrysu z mapy ewidencyjnej, sporządzonych na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Wymienione wyżej dokumenty stanowią podstawę wpisu w księdze wieczystej, jeżeli zostały opatrzone klauzulą właściwego organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków stwierdzającą, że są przeznaczone do dokonywania wpisów w księgach wieczystych

Dane o oznaczeniu nieruchomości są generowane z raportów ewidencji gruntów i budynków i udostępniane na wniosek osoby uprawnionej w postaci „Wypisu z rejestru gruntów i budynków” oraz „Wyrysu z mapy ewidencyjnej”.

Wniosek o sprostowanie numeru działki w księdze wieczystej

W myśl treści Art. 27 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece: „W razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje – na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika – sprostowania
oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości”.

Jeżeli nieruchomość jest współwłasnością, wówczas prawo do złożenia wniosku o sprostowanie oznaczenia nieruchomości przysługuje każdemu ze współwłaścicieli.

Wniosek o sprostowanie niezgodności należy złożyć w sądzie wieczystoksięgowym właściwym dla miejsca prowadzenia księgi wieczystej.

Wniosek należy złożyć na urzędowym formularzu KW-WPIS. Formularz KW-WPIS można pobrać ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (TUTAJ). Do wniosku należy dołączyć „Wypis z rejestru gruntów” i „Wyrys z mapy ewidencyjnej” oraz w zależności od przyczyny powstałej niezgodności – dokument:

• wykaz zmian danych ewidencyjnych (inaczej: wykaz zmian gruntowych), z którego będzie wynikało, że na skutek np. modernizacji geodezyjnej, następujące działki otrzymały nowe numery ewidencyjne, bądź:
• wykaz synchronizacyjny.

Z dokumentów dołączonych do wniosku KW-WPIS powinno jednoznacznie wynikać, jakie aktualnie działki ewidencyjne odpowiadają (nieaktualnym) działkom ujawnionym w księdze wieczystej.

Dokument – wykaz synchronizacyjny, wykaz zmian gruntowych, można uzyskać na wniosek w starostwie prowadzącym ewidencję gruntów i budynków, właściwym dla miejsca położenia nieruchomości (jeśli taki dokument został sporządzony przy okazji synchronizacji innych działek).

Wnosząc do starostwa wniosek o wydanie wykazu zmian gruntowych bądź wykazu synchronizacyjnego należy w tym wniosku zaznaczyć, że dokument ten jest nam niezbędny dla celów prawnych – złożenia wniosku do sądu wieczystoksięgowego o zmianę numeracji działek zgodnie z numeracją ujętą w ewidencji gruntów i budynków.

W przypadku odmowy przez starostę sporządzenia dokumentu synchronizacyjnego, opracowanie wymaganego dokumentu należy zlecić geodecie.

Brak numeru działki w księdze wieczystej – wniosek o sprostowanie

Może się również zdarzyć, że w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości brakuje numeru działki wskazanego w rejestrach ewidencji gruntów i budynków.

Na przykład, w ewidencji gruntów w skład nieruchomości oznaczonej numerem księgi wieczystej XXXX/12345678/X wchodzą działki o numerach: 135, 136, 137, natomiast w księdze wieczystej o tym samym numerze prowadzonej przez sąd wieczystoksięgowy ujawniono tylko jedną działkę ewidencyjną oznaczoną numerem 134.

W wyniku badania powstałej niezgodności okazało się, że działka 134 została podzielona na trzy działki, tj. działkę: 135, 136 i 137. Decyzję w sprawie podziału wydał Wójt Gminy. Dokumentacja z podziału działki 134 została przyjęta do zasobów Państwowej Ewidencji Gruntów i Budynków i na jej podstawie dokonano stosownych zmian w ewidencji gruntów i budynków. Jednak nowo powstałe działki ewidencyjne i ich numery nie zostały ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości.

Aby doprowadzić do zgodności wpisów ujawnionych w księdze wieczystej z danymi ewidencji gruntów i budynków, należy – podobnie jak w przypadku innych niezgodności oznaczenia działki w księdze wieczystej z oznaczeniem wskazanym w ewidencji gruntów i budynków, w sądzie wieczystoksięgowym złożyć wniosek o sprostowanie numeru działki poprzez wykreślenie w księdze wieczystej prowadzonej dla danej nieruchomości działki oznaczonej numerem 134 i wpisanie działek 135, 136, 137.

Wniosek należy złożyć na urzędowym formularzu KW-WPIS. Do wniosku należy dołączyć prawomocną decyzję Wójta Gminy obejmującą wykaz zmian gruntowych (bądź wykaz synchronizacyjny) oraz dowód wniesienia opłaty sądowej.

Sprostowanie numeru działki w księdze wieczystej z urzędu

W praktyce niezgodność treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym posiada różną postać.

W dziale I-O -„Oznaczenie nieruchomości” może występować niezgodność natury faktycznej a nie prawnej dotycząca oznaczenia nieruchomości. Kwestię wadliwego oznaczenia nieruchomości reguluje Art. 27 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.

W przypadku niezgodności danych z ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd wieczystoksięgowy dokonuje na wniosek właściciela nieruchomości, wieczystego użytkownika lub z urzędu – na skutek zawiadomienia właściwej państwowej jednostki organizacyjnej prowadzącej ewidencję gruntów i budynków – sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z tej ewidencji. Sprostowanie usterek wpisu z urzędu, nie może wywołać niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Sprostowanie oznaczenia nieruchomości dokonywane jest w trybie postępowania nieprocesowego na podstawie zawiadomienia starosty złożonego do wydziału ksiąg.

Przeczytaj: Błędna powierzchnia działki w księdze wieczystej – jak ją sprostować?

Podstawa prawna:

1. Ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.
2. Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
3. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
4. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym.

Foto: Pexels.com

---