{"id":4137,"date":"2026-02-28T20:40:50","date_gmt":"2026-02-28T19:40:50","guid":{"rendered":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/?p=4137"},"modified":"2026-03-10T11:11:44","modified_gmt":"2026-03-10T10:11:44","slug":"podstawienie-w-testamencie-na-czym-polega","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/podstawienie-w-testamencie-na-czym-polega\/","title":{"rendered":"Podstawienie w testamencie – na czym polega?"},"content":{"rendered":"\n

W znaczeniu prawnym, podstawienie polega na mo\u017cliwo\u015bci powo\u0142ania do spadku spadkobiercy testamentowego na wypadek gdyby inna osoba powo\u0142ana, jako spadkobierca ustawowy lub testamentowy, nie chcia\u0142a lub nie mog\u0142a by\u0107 spadkobierc\u0105 (podstawienie). Jest to tzw. podstawienie zwyk\u0142e. Definicj\u0119 podstawienia zwyk\u0142ego okre\u015bla ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Art. 963.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\n\tSzukasz numeru ksi\u0119gi wieczystej?<\/b>
\n\tZnajd\u017a go na podstawie adresu nieruchomo\u015bci lub numeru dzia\u0142ki:
\n\tWejd\u017a na Ksiegiwieczyste.pl<\/span>
\n\tSprawd\u017a, jakie to proste!<\/b>\n<\/p>\n\n\n\n

Podstawienie w znaczeniu potocznym to zast\u0105pienie jednej osoby inn\u0105 osob\u0105 (zapasow\u0105).<\/p>\n\n\n\n

Poniewa\u017c z definicji \u201epodstawienia\u201d nie wynika wprost, \u017ce do spadku mo\u017ce by\u0107 powo\u0142ana tylko jedna osoba, spadkodawca korzystaj\u0105c z przepisu kodeksu cywilnego o podstawieniu spadkobiercy, mo\u017ce w testamencie powo\u0142a\u0107 nawet kilka os\u00f3b podstawionych do spadku na zasadzie wielostopniowo\u015bci. B\u0119dzie to oznacza\u0142o, \u017ce w przypadku, gdy jedna ze wskazanych os\u00f3b nie b\u0119dzie mog\u0142a dziedziczy\u0107, spadek przechodzi na nast\u0119pn\u0105, a gdy ta nie b\u0119dzie mog\u0142a dziedziczy\u0107, to spadek przechodzi na kolejn\u0105 wskazan\u0105 w testamencie osob\u0119 i tak dalej.<\/p>\n\n\n\n

Podstawienie powiernicze<\/h2>\n\n\n\n

Przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (k.c.) wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 tak\u017ce podstawienie testamentowe powiernicze, przez kt\u00f3re spadkodawca zobowi\u0105zuje spadkobierc\u0119 do zachowania nabytego spadku i do pozostawienia go innej osobie. Skutkiem podstawienia testamentowego powierniczego, jest to, \u017ce ta inna osoba jest powo\u0142ana do spadku na wypadek, gdyby spadkobierca nie chcia\u0142 lub nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 spadkobierc\u0105. Je\u017celi jednak z tre\u015bci testamentu lub z okoliczno\u015bci wynika, i\u017c spadkobierca bez takiego ograniczenia nie by\u0142by powo\u0142any, powo\u0142anie spadkobiercy jest niewa\u017cne (Art. 964 k.c.).<\/p>\n\n\n\n

Instytucja podstawienia powierniczego zosta\u0142a powo\u0142ana z my\u015bl\u0105 o sytuacji, w kt\u00f3rej spadkodawca przekazuje spadek innej osobie ni\u017c spadkobierca, aby osoba ta przechowa\u0142a spadek i wyda\u0142a go wskazanej przez spadkodawc\u0119 osobie, kt\u00f3rej z r\u00f3\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w spadkodawca nie mo\u017ce lub nie chce powo\u0142a\u0107 do spadku. <\/strong>Instytucja podstawienia powierniczego ma szczeg\u00f3lne znaczenie dla podtrzymywania drobnej przedsi\u0119biorczo\u015bci rodzinnej.<\/p>\n\n\n\n

W instytucji podstawienia powierniczego chodzi przede wszystkim o zadysponowanie maj\u0105tkiem w czasie odleg\u0142ym.<\/p>\n\n\n\n

\u201eInstytucja ta jest zazwyczaj wykorzystywana po to, aby maj\u0105tek przekaza\u0107 spadkobiercy i w istocie za niego zadecydowa\u0107, komu przypadnie on w mniej lub bardziej odleg\u0142ej przysz\u0142o\u015bci. Najcz\u0119\u015bciej w bardziej odleg\u0142ej, a mianowicie dopiero po \u015bmierci spadkobiercy pierwotnego. Kszta\u0142t instytucji podstawienia powierniczego pozwala na pe\u0142niejsze zrealizowanie woli zmar\u0142ego dotycz\u0105cej los\u00f3w jego maj\u0105tku. Dzi\u0119ki tej figurze prawnej wola testatora wybiega w przysz\u0142o\u015b\u0107 dalsz\u0105 ni\u017c przy \u201ezwyk\u0142ym\u201d, albo \u201ejednoetapowym\u201d dziedziczeniu. Kszta\u0142tuje t\u0119 przysz\u0142o\u015b\u0107 nie na jedn\u0105, ale na dwie generacje.\u201d <\/em>(Krakowski Przegl\u0105d Notarialny, Kwartalnik Izby Notarialnej w Krakowie Nr 2 kwiecie\u0144\/czerwiec 2020 r.)<\/p>\n\n\n\n

Spadkobierca powierniczy ma obowi\u0105zek zachowa\u0107 spadek, a wi\u0119c nie zu\u017cy\u0107 go, nie doprowadzi\u0107 do likwidacji lub roztrwonienia, ale dba\u0107 o niego, a nast\u0119pnie przekaza\u0107 \u201edalej\u201d oznaczonej przez zmar\u0142ego spadkodawc\u0119 osobie (np. wnukowi).<\/p>\n\n\n\n

Rozgraniczenie rodzaj\u00f3w podstawienia dokonywane jest poprzez badanie tre\u015bci testamentu i dyspozycji spadkodawcy. Je\u017celi w testamencie spadkodawca przeznaczy\u0142 okre\u015blonej osobie spadek z braku innej osoby, to nale\u017cy uzna\u0107, \u017ce jest to podstawienie zwyk\u0142e. Natomiast, je\u017celi spadkodawca przeznaczy\u0142 spadek po innej osobie, to nale\u017cy uzna\u0107, \u017ce jest to podstawienie powiernicze.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zapis dotycz\u0105cy podstawienia zwyk\u0142ego w testamencie mo\u017ce przyj\u0105\u0107 nast\u0119puj\u0105c\u0105 form\u0119: \u201dGdyby A nie chcia\u0142 lub nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 spadkobierc\u0105, jego udzia\u0142 przeznaczam osobie B\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Jak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni podstawienie testamentowe? Kiedy warto z niego skorzysta\u0107?<\/h2>\n\n\n\n

W praktyce, spadkodawca, kt\u00f3ry nie jest pewien czy spadkobierca zechce po nim dziedziczy\u0107, oraz aby nie dosz\u0142o do dziedziczenia ustawowego, mo\u017ce w testamencie podstawi\u0107 spadkobierc\u0119 (lub kilku spadkobierc\u00f3w).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Spadkodawca poprzez czynno\u015b\u0107 podstawienia w testamencie spadkobiercy zabezpiecza swoj\u0105 wol\u0119 i nie dopuszcza do dziedziczenia ustawowego. Bywa bowiem, \u017ce z braku podstawienia testamentowego do dziedziczenia ustawowego dochodz\u0105 ca\u0142kiem przypadkowe osoby, kt\u00f3re cz\u0119sto nawet nie zna\u0142y spadkodawcy. Do dziedziczenia ustawowego, w przypadku braku spadkobierc\u00f3w, mo\u017ce doj\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy.<\/p>\n\n\n\n

Zatem, je\u017celi nie chcemy, aby dziedziczyli po nas spadkobiercy ustawowi lub w kolejno\u015bci innej ani\u017celi ustawowa, to warto w testamencie zawrze\u0107 klauzul\u0119 podstawienia.<\/p>\n\n\n\n

Dziedziczenie ustawowe nast\u0119puje bowiem wtedy, gdy spadkodawca nie powo\u0142a\u0142 spadkobiercy, albo, gdy \u017cadna z os\u00f3b, kt\u00f3re powo\u0142a\u0142, nie chce lub nie mo\u017ce by\u0107 spadkobierc\u0105 (Art. 926, \u00a7 2 k.c.).<\/p>\n\n\n\n

Przeczytaj: Dziedziczenie nieruchomo\u015bci – z testamentem i bez niego<\/a><\/p>\n\n\n\n

Powo\u0142anie spadkobiercy testamentowego z zastrze\u017ceniem warunku lub terminu \u2013 czy to mo\u017cliwe?<\/h2>\n\n\n\n

Istot\u0105 testamentu jest to, \u017ce testator \u2013 spadkodawca posiada prawo do rozporz\u0105dzania swoim maj\u0105tkiem w spos\u00f3b dowolny, co okre\u015blane jest terminem swobodnego testowania.<\/p>\n\n\n\n

Swoboda testowania ograniczona jest jednak do braku mo\u017cliwo\u015bci wpisania do testamentu terminu, kt\u00f3ry jest warunkiem doj\u015bcia do dziedziczenia przez spadkobierc\u0119. Ograniczenie w swobodzie testowania okre\u015bla Art. 962 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. W my\u015bl tego przepisu, powo\u0142anie spadkobiercy testamentowego nie mo\u017ce by\u0107 dokonane z zastrze\u017ceniem warunku lub terminu.<\/p>\n\n\n\n

Przez termin nale\u017cy rozumie\u0107 okre\u015blenie czasu zawartego w tre\u015bci testamentu, kt\u00f3ry powstanie skutku prawnego b\u0105d\u017a jego niepowstanie, uzale\u017cnia od zdarzenia przysz\u0142ego oraz niepewnego. Przyk\u0142adem warunku czasu mo\u017ce by\u0107 uj\u0119cie przez spadkodawc\u0119 w testamencie zastrze\u017cenia, \u017ce spadkobierca b\u0119dzie po nim dziedziczy\u0142 dopiero po uko\u0144czeniu 25 lat, lub po uko\u0144czeniu studi\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Natomiast warunek odnosi si\u0119 do zastrze\u017cenia, kt\u00f3re jest zawarte w testamencie i uzale\u017cnia powstanie skutku prawnego b\u0105d\u017a niepowstanie jego od zdarzenia przysz\u0142ego oraz niepewnego. Tutaj przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 sytuacja, w kt\u00f3rej w testamencie spadkodawca zastrzeg\u0142, \u017ce spadkobierca odziedziczy po nim spadek, pod warunkiem, \u017ce zaopiekuje si\u0119 swoj\u0105 chor\u0105 matk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi jednak z tre\u015bci testamentu lub z okoliczno\u015bci wynika, \u017ce bez takiego zastrze\u017cenia spadkobierca nie zosta\u0142by powo\u0142any, powo\u0142anie spadkobiercy jest niewa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n

Przepis\u00f3w tych nie stosuje si\u0119, je\u017celi ziszczenie si\u0119 lub nieziszczenie si\u0119 warunku albo nadej\u015bcie terminu nast\u0105pi\u0142o przed otwarciem spadku.<\/p>\n\n\n\n

Tak wi\u0119c, przy powo\u0142aniu w testamencie do dziedziczenia nie jest mo\u017cliwe ani postawienie warunku ani te\u017c terminu, a zastrze\u017cenie takie b\u0119dzie traktowane jako nieistniej\u0105ce.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zakaz warunkowego i terminowego powo\u0142ania spadkobiercy uzasadniony jest ch\u0119ci\u0105 unikni\u0119cia stanu niepewno\u015bci i powa\u017cnych komplikacji prawnych, kt\u00f3re wynika\u0142yby z takiego powo\u0142ania. Wyj\u0105tek od og\u00f3lnej zasady zakazuj\u0105cej zastrzegania warunku przy powo\u0142ywaniu do dziedziczenia stanowi podstawienie w testamencie spadkobiercy.<\/p>\n\n\n\n

Spadkobierca podstawiony w testamencie jest powo\u0142ywany do spadku pod warunkiem, \u017ce pierwszy spadkobierca nie b\u0119dzie dziedziczy\u0142 (zmar\u0142 wcze\u015bniej b\u0105d\u017a zosta\u0142 uznany za niegodnego dziedziczenia) b\u0105d\u017a, je\u017celi ten nie b\u0119dzie dziedziczy\u0142, to kolejny po nim.<\/p>\n\n\n\n

Przeczytaj: Jak napisa\u0107 testament?<\/a><\/p>\n\n\n\n

Podstawa prawna i inne \u017ar\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. \u2013 Kodeks cywilny, Dzia\u0142 II. Powo\u0142anie spadkobiercy, Art. 962-964:<\/li>\n\n\n\n
  2. Krakowski Przegl\u0105d Notarialny, Kwartalnik Izby Notarialnej w Krakowie Nr 2 kwiecie\u0144\/czerwiec 2020 r.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W znaczeniu prawnym, podstawienie polega na mo\u017cliwo\u015bci powo\u0142ania do spadku spadkobiercy testamentowego na wypadek gdyby inna osoba powo\u0142ana, jako spadkobierca ustawowy lub testamentowy, nie chcia\u0142a lub nie mog\u0142a by\u0107 spadkobierc\u0105 (podstawienie). Jest to tzw. podstawienie zwyk\u0142e. Definicj\u0119 podstawienia zwyk\u0142ego okre\u015bla […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4139,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[54,51,73],"class_list":["post-4137","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-baza-wiedzy","tag-dziedziczenie","tag-spadek","tag-testament"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4137","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4137"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4137\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4206,"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4137\/revisions\/4206"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4137"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4137"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4137"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}