{"id":4094,"date":"2026-02-28T20:31:48","date_gmt":"2026-02-28T19:31:48","guid":{"rendered":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/?p=4094"},"modified":"2026-02-28T20:31:50","modified_gmt":"2026-02-28T19:31:50","slug":"oproznione-miejsce-hipoteczne-co-to-oznacza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/oproznione-miejsce-hipoteczne-co-to-oznacza\/","title":{"rendered":"Opr\u00f3\u017cnione miejsce hipoteczne – co to oznacza?"},"content":{"rendered":"\n

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o ksi\u0119gach wieczystych i hipotece do 20 lutego 2011 r. w prawie polskim istnia\u0142a regu\u0142a \u201eposuwania si\u0119 hipotek naprz\u00f3d\u201d. Zasada ta zosta\u0142a zast\u0105piona mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zarz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym. W artykule wyja\u015bniamy m.in., czym jest opr\u00f3\u017cnione miejsce hipoteczne, kiedy powstaje i jakich hipotek ono dotyczy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\n\tSzukasz numeru ksi\u0119gi wieczystej?<\/b>
\n\tZnajd\u017a go na podstawie adresu nieruchomo\u015bci lub numeru dzia\u0142ki:
\n\tWejd\u017a na Ksiegiwieczyste.pl<\/span>
\n\tSprawd\u017a, jakie to proste!<\/b>\n<\/p>\n\n\n\n

Zasada ta oznacza\u0142a, \u017ce z chwil\u0105 wyga\u015bni\u0119cia hipoteki obci\u0105\u017caj\u0105cej dan\u0105 nieruchomo\u015b\u0107, hipoteki, kt\u00f3re znajdowa\u0142y si\u0119 w ni\u017cszej hierarchii przesuwa\u0142y si\u0119 o jedno miejsce wy\u017cej w hierarchii hipotek na nieruchomo\u015bci. Wprowadzona w \u017cycia z dniem 20 lutego 2011 r. ustawa o zmianie ustawy o ksi\u0119gach wieczystych i hipotece (Dz.U.Nr.131, poz.1075) przynios\u0142a istotn\u0105 zmian\u0119 w zakresie \u201eregu\u0142y posuwania si\u0119 hipotek naprz\u00f3d\u201d. Dotychczasowa zasada posuwania si\u0119 hipotek naprz\u00f3d zosta\u0142a zast\u0105piona mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zarz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przepisy te pozwalaj\u0105 na wykre\u015blenie istniej\u0105cej hipoteki bez mo\u017cliwo\u015bci automatycznego awansu hipotek wprz\u00f3d – niezale\u017cnie od tego, czy maj\u0105 one ni\u017csze czy te\u017c wy\u017csze pierwsze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy miejsce hipoteczne staje si\u0119 opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym?<\/h2>\n\n\n\n

Opr\u00f3\u017cnione miejsce hipoteczne powstaje w wyniku wykre\u015blenia hipoteki z ksi\u0119gi wieczystej. Wykre\u015blenie hipoteki wymaga wykazania s\u0105dowi prowadz\u0105cemu ksi\u0119g\u0119 wieczyst\u0105, \u017ce hipoteka wygas\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

W zale\u017cno\u015bci od przyczyn wyga\u015bni\u0119cia hipoteki niezb\u0119dne jest przed\u0142o\u017cenie s\u0105dowi wniosku o wykre\u015blenie hipoteki wraz z dokumentami, z kt\u00f3rych b\u0119dzie wynika\u0142o, \u017ce wierzytelno\u015b\u0107 wygas\u0142a (d\u0142ug zosta\u0142 sp\u0142acony). Dokumenty do\u0142\u0105czone do wniosku o wykre\u015blenie hipoteki powinny by\u0107 przed\u0142o\u017cone s\u0105dowi z podpisem notarialnie po\u015bwiadczonym, je\u017celi przepis szczeg\u00f3lny nie stanowi inaczej (Art. 31 u.k.w.h).<\/p>\n\n\n\n

S\u0105d po zbadaniu z\u0142o\u017conego wniosku o wpis (wykre\u015blenia jest wpisem) bada tre\u015b\u0107 i form\u0119 wniosku, do\u0142\u0105czonych do wniosku dokument\u00f3w oraz tre\u015b\u0107 ksi\u0119gi wieczystej. S\u0105d nie znajduj\u0105c powod\u00f3w do odrzucenia wniosku, wykre\u015bla hipotek\u0119 z ksi\u0119gi wieczystej.<\/p>\n\n\n\n

Instytucja rozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym<\/h2>\n\n\n\n

W my\u015bl przepis\u00f3w ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym mo\u017cna rozporz\u0105dza\u0107 chroni\u0105c posiadan\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 przed wierzycielami.<\/p>\n\n\n\n

Przez poj\u0119cie \u201erozporz\u0105dzanie\u201d nale\u017cy rozumie\u0107 ustanowienie na opr\u00f3\u017cnionym miejscu hipoteki nowej albo przeniesienie na opr\u00f3\u017cnione miejsce kt\u00f3rejkolwiek z hipotek, kt\u00f3re ju\u017c obci\u0105\u017caj\u0105 nieruchomo\u015b\u0107, przy czym \u2013 w tym drugim przypadku potrzebna jest zgoda wierzyciela hipotecznego. Zgoda innych wierzycieli hipotecznych w tym przypadku nie jest wymagana.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Instytucja rozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym zosta\u0142a wprowadzona do ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o ksi\u0119gach wieczystych i hipotece (u.k.w.h) 20 stycznia 2010 r. i zawarta w artykule 101(1)-101(11).<\/p>\n\n\n\n

Cel wprowadzenia instytucji rozporz\u0105dzania miejscem hipotecznym<\/h2>\n\n\n\n

Celem wprowadzenia w \u017cycie instytucji rozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym jest umo\u017cliwienie wy\u0142\u0105czenia w razie wyga\u015bni\u0119cia hipoteki o wy\u017cszym pierwsze\u0144stwie, posuwania si\u0119 hipotek o ni\u017cszym pierwsze\u0144stwie (zgodnie z Art. 12 u.k.w.h. w zwi\u0105zku z Art. 249 \u00a7 2 k.c.) oraz nadanie uprawnie\u0144 w\u0142a\u015bcicielowi nieruchomo\u015bci do rozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym (Postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 21 maja 2015 r.IV CSK 509\/14Istota instytucji rozporz\u0105dzenia opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym).<\/p>\n\n\n\n

Uprawnienie do rozporz\u0105dzania przez w\u0142a\u015bciciela opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym zosta\u0142o okre\u015blone w Art. 101(1) ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. u.k.w.h.<\/p>\n\n\n\n

W my\u015bl tre\u015bci Art. 101(1) w razie wyga\u015bni\u0119cia hipoteki w\u0142a\u015bcicielowi nieruchomo\u015bci przys\u0142uguje w granicach wygas\u0142ej hipoteki uprawnienie do rozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym. Uprawnienie to powinno by\u0107 wpisane do ksi\u0119gi wieczystej jednocze\u015bnie z wykre\u015bleniem hipoteki.<\/p>\n\n\n\n

Tak wi\u0119c, uprawniony \u2013 w\u0142a\u015bciciel nieruchomo\u015bci sk\u0142adaj\u0105c w s\u0105dzie wieczystoksi\u0119gowym wniosek o wykre\u015blenie hipoteki powinien wraz z tym wnioskiem \u017c\u0105da\u0107 wpisu uprawnienia do rozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do wykre\u015blenia wygas\u0142ej hipoteki oraz do wpisu uprawnienia do rozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym potrzebne jest o\u015bwiadczenie w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Na opr\u00f3\u017cnionym miejscu hipotecznym w\u0142a\u015bciciel nieruchomo\u015bci mo\u017ce ustanowi\u0107 now\u0105 hipotek\u0119 albo przenie\u015b\u0107 na to miejsce, za zgod\u0105 uprawnionego, kt\u00f3r\u0105kolwiek z hipotek obci\u0105\u017caj\u0105cych nieruchomo\u015b\u0107. Je\u017celi hipoteka wygas\u0142a tylko cz\u0119\u015bciowo, w\u0142a\u015bciciel mo\u017ce rozporz\u0105dza\u0107 opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym w tej cz\u0119\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi hipoteka wygas\u0142a wskutek egzekucji z nieruchomo\u015bci, w\u0142a\u015bciciel nieruchomo\u015bci nie mo\u017ce rozporz\u0105dza\u0107 opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym. <\/strong>Przy egzekucji z nieruchomo\u015bci nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 opr\u00f3\u017cnionych miejsc hipotecznych (Art. 101(3)).<\/p>\n\n\n\n

W razie wykre\u015blenia hipoteki bez jednoczesnego wpisania na jej miejsce innej hipoteki, w\u0142a\u015bciciel nieruchomo\u015bci mo\u017ce zachowa\u0107 uprawnienie do rozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym, je\u017celi jednocze\u015bnie z wykre\u015bleniem hipoteki uprawnienie to zostanie wpisane do ksi\u0119gi wieczystej.<\/p>\n\n\n\n

Do wykre\u015blenia wygas\u0142ej hipoteki oraz do wpisu uprawnienia do rozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym potrzebne jest o\u015bwiadczenie w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci ( Art. 1014. 1).
Uprawnienie do rozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym przys\u0142uguje ka\u017cdoczesnemu w\u0142a\u015bcicielowi nieruchomo\u015bci (Art. 1015).<\/p>\n\n\n\n

Przeczytaj: Wykre\u015blenie hipoteki z ksi\u0119gi wieczystej \u2013 poradnik krok po kroku<\/a><\/p>\n\n\n\n

Jakich hipotek dotycz\u0105 opr\u00f3\u017cnione miejsca hipoteczne?<\/h2>\n\n\n\n

Na opr\u00f3\u017cnione miejsce hipoteczne w\u0142a\u015bciciel nieruchomo\u015bci mo\u017ce przenie\u015b\u0107 hipotek\u0119 zwyk\u0142\u0105, hipotek\u0119 przymusow\u0105, hipotek\u0119 ustawow\u0105, jak r\u00f3wnie\u017c hipotek\u0119 \u0142\u0105czn\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie mo\u017ce natomiast na opr\u00f3\u017cnionym miejscu hipotecznym ustanowi\u0107 nowej hipoteki przymusowej<\/a>. Stanowi o tym zapis Art. 101(6) ustawy u.k.w.h., kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eUstanowienie hipoteki przymusowej na opr\u00f3\u017cnionym miejscu nie jest dopuszczalne\u201d.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

W przypadku, gdy nieruchomo\u015b\u0107 stanowi\u0105ca przedmiot hipoteki \u0142\u0105cznej zostanie zwolniona spod obci\u0105\u017cenia, w\u0142a\u015bciciel nieruchomo\u015bci mo\u017ce rozporz\u0105dza\u0107 opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym do wysoko\u015bci sumy hipoteki (Art. 101(7)).<\/p>\n\n\n\n

Rozporz\u0105dzanie opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym powsta\u0142ym na skutek wyga\u015bni\u0119cia hipoteki ustawowej przebiega na podobnych zasadach, jak w przypadku opr\u00f3\u017cnionego miejsca z wygas\u0142ej hipoteki umownej. Przy czym w przypadku wyga\u015bni\u0119cia hipoteki ustawowej, s\u0105d wieczystoksi\u0119gowy nie ma obowi\u0105zku zawiadamiania w\u0142a\u015bciciela o przys\u0142uguj\u0105cym mu uprawnieniu do rozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym. Podobnie, jak w przypadku hipoteki umownej, do wykre\u015blenia hipoteki ustawowej niezb\u0119dne jest o\u015bwiadczenie w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci obejmuj\u0105cego zgod\u0119 na jej wykre\u015blenie.<\/p>\n\n\n\n

Wraz ze zgod\u0105 na wykre\u015blenie, w\u0142a\u015bciciel nieruchomo\u015bci powinien wyrazi\u0107 wol\u0119 zachowania opr\u00f3\u017cnionego miejsca hipotecznego b\u0105d\u017a rozporz\u0105dzania nim.<\/p>\n\n\n\n

Zastrze\u017cenie opr\u00f3\u017cnionego miejsca hipotecznego przez w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bciciel nieruchomo\u015bci, na kt\u00f3rej istnieje lub ma powsta\u0107 opr\u00f3\u017cnione miejsce hipoteczne, nie mo\u017ce zobowi\u0105za\u0107 si\u0119 do nierozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W my\u015bl Art. 101(8) u.k.w.h. takie dzia\u0142anie w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci jest niedopuszczalne. Zastrze\u017cenie przez ustawodawc\u0119 czynno\u015bci nierozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym wynika prawdopodobnie z faktu, \u017ce je\u017celi w ustawie nie by\u0142oby takiego zapisu, to by\u0107 mo\u017ce by\u0142yby naciski i wymuszanie ze strony wierzycieli na w\u0142a\u015bcicielu nieruchomo\u015bci do nierozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym, a w\u00f3wczas wierzyciel hipoteczny m\u00f3g\u0142by zyska\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce jego sytuacja prawna polepszy si\u0119 w miar\u0119 \u201eposuwania si\u0119 hipotek naprz\u00f3d\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Takie dzia\u0142anie by\u0142oby sprzeczne z podstawowym celem ustanowienia przepis\u00f3w z zakresu rozporz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym, uj\u0119tym w uzasadnieniu projektu ustawy o zmianie ustawy o ksi\u0119gach wieczystych i hipotece oraz niekt\u00f3rych innych ustaw, druk sejmowy Nr 15612, Sejm VI kadencji, a mianowicie, \u017ce dotychczasowa \u201ezasada posuwania si\u0119 hipotek naprz\u00f3d uprzywilejowuje wierzycieli kosztem w\u0142a\u015bciciela\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Roszczenie wierzyciela hipotecznego o przeniesienie hipoteki na opr\u00f3\u017cnione miejsce hipoteczne<\/h2>\n\n\n\n

Roszczenie wierzyciela hipotecznego o przeniesienie jego hipoteki na miejsce opr\u00f3\u017cnione przez inn\u0105 hipotek\u0119 mo\u017ce by\u0107 ujawnione w ksi\u0119dze wieczystej. W takim przypadku hipoteka uzyskuje przyrzeczone miejsce, z chwil\u0105, gdy sta\u0142o si\u0119 ono wolne (Art. 101(9)).<\/p>\n\n\n\n

Hipotece ustanowionej na opr\u00f3\u017cnionym miejscu hipotecznym lub przeniesionej na opr\u00f3\u017cnione miejsce hipoteczne przys\u0142uguje pierwsze\u0144stwo takie samo, jak wygas\u0142ej hipotece (Art. 101(10)).<\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3\u017cnione miejsce hipoteczne nie mo\u017ce powsta\u0107 po wykre\u015bleniu hipotek ustanowionych wed\u0142ug starych przepis\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Podstawa prawna i inne \u017ar\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o ksi\u0119gach wieczystych i hipotece, Dzia\u0142 II. Hipoteka, Rozdzia\u0142 1. Hipoteka w og\u00f3lno\u015bci, Oddzia\u0142 5. Rozporz\u0105dzanie opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym.<\/li>\n\n\n\n
  2. Postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 21 maja 2015 r. IV CSK 509\/14, Istota instytucji rozporz\u0105dzenia opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym.<\/li>\n\n\n\n
  3. Druk sejmowy Nr 15612, Sejm VI kadencji.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o ksi\u0119gach wieczystych i hipotece do 20 lutego 2011 r. w prawie polskim istnia\u0142a regu\u0142a \u201eposuwania si\u0119 hipotek naprz\u00f3d\u201d. Zasada ta zosta\u0142a zast\u0105piona mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zarz\u0105dzania opr\u00f3\u017cnionym miejscem hipotecznym. W artykule […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4098,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[38,12],"class_list":["post-4094","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-baza-wiedzy","tag-hipoteka","tag-wpis-do-ksiegi-wieczystej"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4094","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4094"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4094\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4197,"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4094\/revisions\/4197"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4098"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4094"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4094"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4094"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}