{"id":1986,"date":"2018-12-12T14:35:06","date_gmt":"2018-12-12T13:35:06","guid":{"rendered":"https:\/\/ksiegi-wieczyste.org\/?p=1986"},"modified":"2026-03-10T11:30:57","modified_gmt":"2026-03-10T10:30:57","slug":"czym-jest-zachowek-i-komu-przysluguje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/czym-jest-zachowek-i-komu-przysluguje\/","title":{"rendered":"Czym jest zachowek i komu przys\u0142uguje?"},"content":{"rendered":"\n

Prawo do zachowku to forma zabezpieczenia spadkobierc\u00f3w ustawowych. Zachowek nale\u017cy si\u0119 osobom najbli\u017cszym spadkodawcy (rodzinie) w sytuacji, gdy zosta\u0142y one ca\u0142kowicie pomini\u0119te w testamencie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

\n\tSzukasz numeru ksi\u0119gi wieczystej?<\/b>
\n\tZnajd\u017a go na podstawie adresu nieruchomo\u015bci lub numeru dzia\u0142ki:
\n\tWejd\u017a na Ksiegiwieczyste.pl<\/span>
\n\tSprawd\u017a, jakie to proste!<\/b>\n<\/p>\n\n\n\n

W Polsce obowi\u0105zuje prawo, zgodnie z kt\u00f3rym podstaw\u0105 dziedziczenia jest testament. W drugiej kolejno\u015bci, gdy nie sporz\u0105dzono testamentu, dziedzicz\u0105 tzw. spadkobiercy ustawowi<\/strong> wymienieni w Ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny – Dziedziczenie ustawowe.<\/p>\n\n\n\n

Zdarza si\u0119 jednak, \u017ce w testamencie sporz\u0105dzonym przez spadkodawc\u0119 b\u0105d\u017a jeszcze za \u017cycia spadkodawca postanowi\u0142 przekaza\u0107 b\u0105d\u017a przekaza\u0142 sw\u00f3j maj\u0105tek lub inne dobra z pomini\u0119ciem spadkobierc\u00f3w ustawowych. W takiej sytuacji spadkobiercy ustawowi, kt\u00f3rzy zostali pomini\u0119ci w testamencie mog\u0105 dochodzi\u0107 swoich praw poprzez instytucj\u0119 zwan\u0105 zachowkiem.<\/p>\n\n\n\n

\n

Zachowek to okre\u015blony kwotowo u\u0142amek spadku, jaki przys\u0142ugiwa\u0142by spadkobiercy przy dziedziczeniu ustawowym. Mo\u017ce mie\u0107 form\u0119 wy\u0142\u0105cznie zap\u0142aty pieni\u0119\u017cnej.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

W definicji masy spadkowej nie m\u00f3wi si\u0119 o konieczno\u015bci wydania jakiejkolwiek rzeczy nale\u017c\u0105cej do spadkodawcy ani te\u017c o podziale maj\u0105tku wchodz\u0105cego w sk\u0142ad spadku.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi uprawniony do spadku nie otrzyma\u0142 nale\u017cnego mu zachowku b\u0105d\u017a w postaci uczynionej przez spadkodawc\u0119 darowizny, b\u0105d\u017a w postaci powo\u0142ania do spadku, b\u0105d\u017a w postaci zapisu, przys\u0142uguje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zap\u0142at\u0119 sumy pieni\u0119\u017cnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupe\u0142nienia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy przys\u0142uguje zachowek?<\/h2>\n\n\n\n

Roszczenie o zachowek przys\u0142uguje w\u00f3wczas, gdy osoba uprawniona nie otrzyma\u0142a nale\u017cnej jej cz\u0119\u015bci maj\u0105tku spadkowego<\/strong> czy to w drodze dziedziczenia, czy to w postaci zapisu, czy te\u017c poprzez uczynion\u0105 przez spadkodawc\u0119 i zaliczan\u0105 do spadku darowizn\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli jednak osoby uprawnione do zachowku, w wyniku dziedziczenia, zapisu lub uczynionej przez spadkodawc\u0119 darowizny, nie uzyska\u0142y ca\u0142o\u015bci nale\u017cnego im zachowku, w\u00f3wczas przys\u0142uguje im roszczenie o jego uzupe\u0142nienie<\/strong>, tj. o zap\u0142at\u0119 r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy warto\u015bci\u0105 nale\u017cnego im zachowku, a warto\u015bci\u0105 uzyskanego przysporzenia.<\/p>\n\n\n\n

Przeczytaj: Odziedziczy\u0142e\u015b nieruchomo\u015b\u0107? Zadbaj o wpis w ksi\u0119dze wieczystej<\/a><\/p>\n\n\n\n

Osoby uprawnione do zachowku<\/h2>\n\n\n\n

Uprawnionymi do otrzymania zachowku s\u0105 osoby, kt\u00f3re dziedzicz\u0105 z mocy prawa, tj.:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. zst\u0119pni spadkodawcy<\/strong> (dzieci, wnuki, prawnuki, praprawnuki, itd.),<\/li>\n\n\n\n
  2. ma\u0142\u017conka\/ma\u0142\u017conek spadkodawcy<\/strong> (w chwili \u015bmierci spadkodawcy powinni trwa\u0107 w wa\u017cnym zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skim).<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    W przypadku, gdy spadkodawca w chwili \u015bmierci nie mia\u0142 zst\u0119pnych<\/strong>, osobami uprawnionymi do zachowku s\u0105:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. jego ma\u0142\u017conek, ma\u0142\u017conka,<\/li>\n\n\n\n
    2. jego rodzice.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      Komu zachowek nie przys\u0142uguje<\/h2>\n\n\n\n

      Spadkodawca mo\u017ce w testamencie pozbawi\u0107 zst\u0119pnych, ma\u0142\u017conka i rodzic\u00f3w zachowku (wydziedziczenie<\/strong>), je\u017celi uprawniony do zachowku:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. wbrew woli spadkodawcy post\u0119puje uporczywie w spos\u00f3b sprzeczny z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego,<\/li>\n\n\n\n
      2. dopu\u015bci\u0142 si\u0119 wzgl\u0119dem spadkodawcy albo jednej z najbli\u017cszych mu os\u00f3b umy\u015blnego przest\u0119pstwa przeciwko \u017cyciu, zdrowiu lub wolno\u015bci albo ra\u017c\u0105cej obrazy czci,<\/li>\n\n\n\n
      3. uporczywie nie dope\u0142nia wzgl\u0119dem spadkodawcy obowi\u0105zk\u00f3w rodzinnych.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynika\u0107 z tre\u015bci testamentu. Spadkodawca nie mo\u017ce wydziedziczy\u0107 uprawnionego do zachowku, je\u017celi mu przebaczy\u0142. Zst\u0119pni wydziedziczonego zst\u0119pnego s\u0105 uprawnieni do zachowku, chocia\u017cby prze\u017cy\u0142 on spadkodawc\u0119.<\/p>\n\n\n\n

        Roszczenie o zachowek nie przys\u0142uguje<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n

          \n
        1. wydziedziczonym w testamencie,<\/li>\n\n\n\n
        2. uznanym orzeczeniem s\u0105du za niegodnych dziedziczenia,<\/li>\n\n\n\n
        3. osobom, kt\u00f3re odrzuci\u0142y spadek,<\/li>\n\n\n\n
        4. osobom, kt\u00f3re zawar\u0142y ze spadkodawc\u0105 umow\u0119 o zrzeczeniu si\u0119 dziedziczenia,<\/li>\n\n\n\n
        5. ma\u0142\u017conkowi, przeciwko kt\u00f3remu spadkodawca przed \u015bmierci\u0105 wyst\u0105pi\u0142 o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a \u017c\u0105danie to by\u0142o uzasadnione,<\/li>\n\n\n\n
        6. ma\u0142\u017conkowi pozostaj\u0105cemu ze spadkodawc\u0105 w separacji.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

          W powy\u017cszych przypadkach, roszczenie o zachowek przechodzi natomiast na zst\u0119pnych<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n

            \n
          1. osoby uznanej za niegodn\u0105 dziedziczenia,<\/li>\n\n\n\n
          2. osoby, kt\u00f3ra odrzuci\u0142a spadek,<\/li>\n\n\n\n
          3. osoby wydziedziczonej,<\/li>\n\n\n\n
          4. osoby, kt\u00f3ra zrzek\u0142a si\u0119 dziedziczenia, je\u015bli w umowie ze spadkodawc\u0105 wskazano, \u017ce zrzeczenie si\u0119 nie obejmuje zst\u0119pnych.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

            Przeczytaj: Wydziedziczenie \u2013 co oznacza i jak go dokona\u0107?<\/a><\/p>\n\n\n\n

            Wysoko\u015b\u0107 nale\u017cnego zachowku<\/h2>\n\n\n\n

            Wysoko\u015b\u0107 zachowku (wysoko\u015b\u0107 kwoty nale\u017cnej do zap\u0142aty) stanowi po\u0142ow\u0119 warto\u015bci udzia\u0142u spadkowego, jaki by spadkobierca otrzyma\u0142 z chwil\u0105 dziedziczenia ustawowego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

            W przypadku, gdy uprawniony do zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo gdy jest osob\u0105 ma\u0142oletni\u0105, wysoko\u015b\u0107 zachowku wynosi dwie trzecie warto\u015bci udzia\u0142u spadkowego<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

            Przy ustalaniu udzia\u0142u spadkowego stanowi\u0105cego podstaw\u0119 do obliczania zachowku uwzgl\u0119dnia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c spadkobierc\u00f3w niegodnych oraz spadkobierc\u00f3w, kt\u00f3rzy spadek odrzucili. Nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 natomiast spadkobierc\u00f3w, kt\u00f3rzy zrzekli si\u0119 dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni.<\/p>\n\n\n\n

            Przy obliczaniu zachowku nie uwzgl\u0119dnia si\u0119<\/strong>:<\/p>\n\n\n\n