<\/p>\n
Szukasz numeru ksi\u0119gi wieczystej?<\/b> W my\u015bl Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., wyw\u0142aszczenie jest dopuszczalne jedynie w\u00f3wczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za s\u0142usznym odszkodowaniem<\/em> (Art. 21 Konstytucji).<\/p>\n Szerzej poj\u0119cie wyw\u0142aszczenia okre\u015bla ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomo\u015bciami (dalej u.g.n.). W Art. 112 cytowanej ustawy znajdujemy stwierdzenie, \u017ce wyw\u0142aszczenie nieruchomo\u015bci polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa w\u0142asno\u015bci, prawa u\u017cytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomo\u015bci. Wyw\u0142aszczenie nieruchomo\u015bci mo\u017ce by\u0107 dokonane, je\u017celi cele publiczne nie mog\u0105 by\u0107 zrealizowane w inny spos\u00f3b ni\u017c przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomo\u015bci, a prawa te nie mog\u0105 by\u0107 nabyte w drodze umowy.\u00a0<\/em>Organem w\u0142a\u015bciwym w sprawach wyw\u0142aszczenia jest starosta, wykonuj\u0105cy zadanie z zakresu administracji rz\u0105dowej.<\/em><\/p>\n W praktyce, wyw\u0142aszczenia dokonuje si\u0119 na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo do nieruchomo\u015bci, dla kt\u00f3rych wydana zosta\u0142a decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, je\u017celi za\u0142o\u017cone cele nie mog\u0105 by\u0107 zrealizowane w inny spos\u00f3b ni\u017c przez wyw\u0142aszczenie.<\/p>\n Wa\u017cne! Jak orzek\u0142 WSA w Lublinie w wyroku z 19 listopada 2019 roku (II SA\/Lu 579\/18): \u201eNie wystarczy og\u00f3lna zgodno\u015b\u0107 realizacji celu publicznego z uregulowaniami planu. Koniecznym jest, aby konkretny przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazywa\u0142, \u017ce na konkretnej nieruchomo\u015bci ma by\u0107 lub mo\u017ce by\u0107 realizowany konkretny cel publiczny. Plan miejscowy, aby stwarza\u0107 podstaw\u0119 do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n. musi zatem nie tylko dopuszcza\u0107 realizacj\u0119 celu publicznego, ale te\u017c w spos\u00f3b precyzyjny okre\u015bla\u0107 lokalizacj\u0119 takiej inwestycji, poprzez wskazanie nieruchomo\u015bci, przez kt\u00f3re ma ona przebiega\u0107 oraz granic terenu, jaki mo\u017ce by\u0107 pod ni\u0105 zaj\u0119ty. Zgoda na zaj\u0119cie nieruchomo\u015bci mo\u017ce by\u0107 odnoszona do inwestycji, kt\u00f3rej realizacja jest przewidziana w planie miejscowym, tzn. w tym planie zosta\u0142 ustalony jej przebieg\u201d.<\/em><\/p>\n Nie podlegaj\u0105 wyw\u0142aszczeniu nieruchomo\u015bci b\u0119d\u0105ce w\u0142asno\u015bci\u0105 Skarbu Pa\u0144stwa.<\/p>\n Wyw\u0142aszczeniu mog\u0105 podlega\u0107 wszystkie nieruchomo\u015bci, a wi\u0119c nieruchomo\u015bci gruntowe, budynkowe czy lokalowe. Co wa\u017cne, wyw\u0142aszczeniem mo\u017ce zosta\u0107 obj\u0119ta ca\u0142a nieruchomo\u015b\u0107 b\u0105d\u017a jej cz\u0119\u015b\u0107.<\/p>\n Je\u017celi wyw\u0142aszczeniem jest obj\u0119ta cz\u0119\u015b\u0107 nieruchomo\u015bci, a pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 nie nadaje si\u0119 do prawid\u0142owego wykorzystywania na dotychczasowe cele, na \u017c\u0105danie w\u0142a\u015bciciela lub u\u017cytkownika wieczystego nieruchomo\u015bci, cz\u0119\u015bci nienadaj\u0105ce si\u0119 do wykorzystania na wyznaczony cel publiczny s\u0105 nabywane w drodze umowy na rzecz Skarbu Pa\u0144stwa lub na rzecz jednostki samorz\u0105du terytorialnego, w zale\u017cno\u015bci od tego, na czyj\u0105 rzecz nast\u0119puje wyw\u0142aszczenie.<\/p>\n Organem w\u0142a\u015bciwym w sprawach wyw\u0142aszczenia jest starosta, wykonuj\u0105cy\u00a0zadanie z zakresu administracji rz\u0105dowej. W przypadku wyw\u0142aszczenia na rzecz\u00a0Skarbu Pa\u0144stwa, wszcz\u0119cie post\u0119powania nast\u0119puje z urz\u0119du, a w przypadku\u00a0wyw\u0142aszczenia na rzecz Jednostki Samorz\u0105du Terytorialnego (JST) \u2013 na wniosek organu wykonawczego JST. Mo\u017cliwe jest tak\u017ce wszcz\u0119cie post\u0119powania z urz\u0119du na skutek zawiadomienia z\u0142o\u017conego przez podmiot, kt\u00f3ry ma zamiar realizowa\u0107 cel publiczny.<\/p>\n Wyw\u0142aszczenie nieruchomo\u015bci mo\u017ce by\u0107 przeprowadzone tylko na cele publiczne i w sytuacji, gdy cele te nie mog\u0105 by\u0107 zrealizowane w inny spos\u00f3b ni\u017c przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomo\u015bci, a prawa te nie mog\u0105 by\u0107 nabyte w drodze umowy.<\/p>\n Celami publicznymi w rozumieniu Art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomo\u015bciami s\u0105:<\/strong><\/p>\n 1)\u00a0wydzielanie grunt\u00f3w pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie rob\u00f3t budowlanych tych dr\u00f3g, obiekt\u00f3w i urz\u0105dze\u0144 transportu publicznego, a tak\u017ce \u0142\u0105czno\u015bci publicznej i sygnalizacji; 2)\u00a0budowa i utrzymywanie ci\u0105g\u00f3w drena\u017cowych, przewod\u00f3w i urz\u0105dze\u0144 s\u0142u\u017c\u0105cych do przesy\u0142ania lub dystrybucji p\u0142yn\u00f3w, pary, gaz\u00f3w i energii elektrycznej, a tak\u017ce innych obiekt\u00f3w i urz\u0105dze\u0144 niezb\u0119dnych do korzystania z tych przewod\u00f3w i urz\u0105dze\u0144; 3)\u00a0budowa i utrzymywanie publicznych urz\u0105dze\u0144 s\u0142u\u017c\u0105cych do zaopatrzenia ludno\u015bci w wod\u0119, gromadzenia, przesy\u0142ania, oczyszczania i odprowadzania \u015bciek\u00f3w oraz odzysku i unieszkodliwiania odpad\u00f3w, w tym ich sk\u0142adowania lub ich wykorzystania w instalacji odnawialnego \u017ar\u00f3d\u0142a energii wytwarzaj\u0105cej biogaz w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych \u017ar\u00f3d\u0142ach energii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1436, 1597, 1681 i 1762 oraz z 2024 r. poz. 834);<\/p>\n 4)\u00a0budowa oraz utrzymywanie obiekt\u00f3w i urz\u0105dze\u0144 s\u0142u\u017c\u0105cych ochronie \u015brodowiska, zbiornik\u00f3w i innych urz\u0105dze\u0144 wodnych s\u0142u\u017c\u0105cych zaopatrzeniu w wod\u0119, regulacji przep\u0142yw\u00f3w i ochronie przed powodzi\u0105, a tak\u017ce regulacja i utrzymywanie w\u00f3d oraz urz\u0105dze\u0144 melioracji wodnych, b\u0119d\u0105cych w\u0142asno\u015bci\u0105 Skarbu Pa\u0144stwa lub jednostek samorz\u0105du terytorialnego; 5)\u00a0opieka nad nieruchomo\u015bciami stanowi\u0105cymi zabytki w rozumieniu przepis\u00f3w o ochronie zabytk\u00f3w i opiece nad zabytkami; 7)\u00a0budowa, utrzymywanie obiekt\u00f3w oraz urz\u0105dze\u0144 niezb\u0119dnych na potrzeby obronno\u015bci pa\u0144stwa, a tak\u017ce ustanowienie strefy ochronnej terenu zamkni\u0119tego, w tym wynikaj\u0105ce z um\u00f3w lub porozumie\u0144 mi\u0119dzynarodowych, a tak\u017ce na potrzeby ochrony granicy pa\u0144stwowej lub zapewnienia bezpiecze\u0144stwa publicznego, w tym budowa i utrzymywanie areszt\u00f3w \u015bledczych, zak\u0142ad\u00f3w karnych oraz zak\u0142ad\u00f3w dla nieletnich;<\/p>\n 8)\u00a0poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie z\u0142\u00f3\u017c kopalin obj\u0119tych w\u0142asno\u015bci\u0105 g\u00f3rnicz\u0105; 9)\u00a0zak\u0142adanie i utrzymywanie cmentarzy; 10)\u00a0inne cele publiczne okre\u015blone w odr\u0119bnych ustawach.<\/p>\n Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce cele publiczne uj\u0119te w Art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomo\u015bciami nie mog\u0105 by\u0107 interpretowane rozszerzaj\u0105co. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 9 listopada 2017 r. – II OSK 416\/16, katalogu nie mo\u017cna uznawa\u0107 za przyk\u0142adowy. \u201dCel publiczny nie zale\u017cy od uznania jakichkolwiek organ\u00f3w, lecz od przepis\u00f3w ustawy. Nie ka\u017cde zatem zamierzenie, kt\u00f3rego rezultat da\u0142oby si\u0119 nawet zakwalifikowa\u0107 jako „dotycz\u0105cy og\u00f3\u0142u, s\u0142u\u017c\u0105cy og\u00f3\u0142owi ludzi, przeznaczony, dost\u0119pny dla wszystkich; og\u00f3lny, powszechny, spo\u0142eczny, nieprywatny”, mo\u017ce by\u0107 uznane za cel publiczny w rozumieniu przepis\u00f3w u.g.n., lecz tylko takie, kt\u00f3re mie\u015bci si\u0119 w katalogu cel\u00f3w publicznych zawartym w art. 6 u.g.n. lub zosta\u0142o w innej ustawie uznane za cel publiczny.\u201d<\/em><\/p>\n Szczeg\u00f3lne tryby wyw\u0142aszczenia nieruchomo\u015bci przewiduj\u0105 przepisy uj\u0119te w n\/w ustawach:<\/p>\n
\nZnajd\u017a go na podstawie adresu nieruchomo\u015bci lub numeru dzia\u0142ki:
\nWejd\u017a na Ksiegiwieczyste.pl<\/span>
\nSprawd\u017a, jakie to proste!<\/b><\/p>\nCzym jest wyw\u0142aszczenie?<\/h2>\n
Jakie nieruchomo\u015bci podlegaj\u0105 wyw\u0142aszczeniu?<\/h2>\n
Kto mo\u017ce dokona\u0107 wyw\u0142aszczenia?<\/h2>\n
W jakim celu przeprowadza si\u0119 wyw\u0142aszczenie nieruchomo\u015bci?<\/h2>\n
![\"Wyw\u0142aszczenie](\"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/wywlaszczenie_nieruchomosci_cele_publiczne-683x1024.jpg\")
<\/p>\n
\n1a)\u00a0wydzielenie grunt\u00f3w pod linie kolejowe oraz ich budowa i utrzymanie;
\n1b)\u00a0wydzielanie grunt\u00f3w pod lotniska, urz\u0105dzenia i obiekty do obs\u0142ugi ruchu lotniczego, w tym rejon\u00f3w podej\u015b\u0107, oraz budowa i eksploatacja tych lotnisk i urz\u0105dze\u0144;
\n1c)\u00a0wydzielanie grunt\u00f3w pod porty i przystanie morskie oraz ich budowa, modernizacja i utrzymanie;
\n1d)\u00a0wydzielanie grunt\u00f3w pod infrastruktur\u0119 zapewniaj\u0105c\u0105 dost\u0119p do port\u00f3w lub przystani morskich oraz jej budowa, modernizacja i utrzymanie;<\/p>\n
\n2a)\u00a0budowa i utrzymywanie sieci transportowej dwutlenku w\u0119gla;<\/p>\n
\n4a)\u00a0budowa oraz utrzymywanie morskiej farmy wiatrowej w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 182) wraz z zespo\u0142em urz\u0105dze\u0144 s\u0142u\u017c\u0105cych do wyprowadzenia mocy w rozumieniu tej ustawy;
\n4b)\u00a0budowa, przebudowa i utrzymanie elektrowni szczytowo-pompowej oraz inwestycji towarzysz\u0105cej w rozumieniu odpowiednio art. 2 obja\u015bnienie poj\u0119\u0107 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie elektrowni szczytowo-pompowych oraz inwestycji towarzysz\u0105cych (Dz. U. poz. 1113);<\/p>\n
\n5a)\u00a0ochrona Pomnik\u00f3w Zag\u0142ady w rozumieniu przepis\u00f3w o ochronie teren\u00f3w by\u0142ych hitlerowskich oboz\u00f3w zag\u0142ady oraz miejsc i pomnik\u00f3w upami\u0119tniaj\u0105cych ofiary terroru komunistycznego;
\n6)\u00a0budowa i utrzymywanie pomieszcze\u0144 dla urz\u0119d\u00f3w organ\u00f3w w\u0142adzy, administracji, s\u0105d\u00f3w i prokuratur, uczelni publicznych, federacji podmiot\u00f3w systemu szkolnictwa wy\u017cszego i nauki, o kt\u00f3rych mowa w art. 165 federacja ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. \u2013 Prawo o szkolnictwie wy\u017cszym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z p\u00f3\u017an. zm.), szk\u00f3\u0142 publicznych, pa\u0144stwowych lub samorz\u0105dowych instytucji kultury w rozumieniu przepis\u00f3w o organizowaniu i prowadzeniu dzia\u0142alno\u015bci kulturalnej, a tak\u017ce publicznych: obiekt\u00f3w ochrony zdrowia, przedszkoli, dom\u00f3w opieki spo\u0142ecznej, plac\u00f3wek opieku\u0144czo-wychowawczych, obiekt\u00f3w sportowych;
\n6a)\u00a0budowa i utrzymywanie obiekt\u00f3w oraz pomieszcze\u0144 niezb\u0119dnych do realizacji obowi\u0105zk\u00f3w w zakresie \u015bwiadczenia us\u0142ug powszechnych przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 oraz z 2024 r. poz. 467), a tak\u017ce innych obiekt\u00f3w i pomieszcze\u0144 zwi\u0105zanych ze \u015bwiadczeniem tych us\u0142ug;<\/p>\n
\n8a)\u00a0poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego sk\u0142adowania dwutlenku w\u0119gla oraz podziemne sk\u0142adowanie dwutlenku w\u0119gla;
\n8b)\u00a0podziemne bezzbiornikowe magazynowanie wodoru;<\/p>\n
\n9a)\u00a0ustanawianie i ochrona miejsc pami\u0119ci narodowej;
\n9b)\u00a0ochrona zagro\u017conych wygini\u0119ciem gatunk\u00f3w ro\u015blin i zwierz\u0105t lub siedlisk przyrody;
\n9c)\u00a0wydzielanie grunt\u00f3w pod publicznie dost\u0119pne samorz\u0105dowe: ci\u0105gi piesze, place, parki, promenady lub bulwary, a tak\u017ce ich urz\u0105dzanie, w tym budowa lub przebudowa;
\n9d)\u00a0wykonywanie urz\u0105dze\u0144 lub budowli s\u0142u\u017c\u0105cych zapobieganiu lub zwalczaniu chor\u00f3b zaka\u017anych zwierz\u0105t;<\/p>\n\n
![\"Wyw\u0142aszczenie](\"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/wywlaszczenie_nieruchomosci_procedura_krok_po_kroku-683x1024.jpg\")
<\/p>\n![\"Wyw\u0142aszczenie](\"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/wp-content\/uploads\/2018\/05\/wywlaszczenie_nieruchomosci_odszkodowanie-683x1024.jpg\")
<\/p>\n