{"id":1703,"date":"2026-01-11T14:05:00","date_gmt":"2026-01-11T13:05:00","guid":{"rendered":"http:\/\/ksiegi-wieczyste.org\/?p=1703"},"modified":"2026-01-11T14:09:52","modified_gmt":"2026-01-11T13:09:52","slug":"jak-wykreslic-prawo-dozywocia-z-ksiegi-wieczystej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/jak-wykreslic-prawo-dozywocia-z-ksiegi-wieczystej\/","title":{"rendered":"Jak wykre\u015bli\u0107 prawo do\u017cywocia z ksi\u0119gi wieczystej?"},"content":{"rendered":"

Prawo do\u017cywocia, jako prawo osobiste i niezbywalne, podlega ujawnieniu w ksi\u0119dze wieczystej prowadzonej dla nieruchomo\u015bci obci\u0105\u017conej tym prawem. Tylko w wyj\u0105tkowych wypadkach prawo to mo\u017ce by\u0107 wykre\u015blone z rejestru. W niniejszym artykule wyja\u015bniamy m.in., w jaki spos\u00f3b sprawdzi\u0107, czy nieruchomo\u015b\u0107 jest obci\u0105\u017cona prawem do\u017cywocia, kiedy umowa o do\u017cywocie wygasa lub mo\u017ce by\u0107 rozwi\u0105zana oraz jak wykre\u015bli\u0107 prawo do\u017cywocia z ksi\u0119gi wieczystej.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Szukasz numeru ksi\u0119gi wieczystej?<\/b>
Znajd\u017a go na podstawie adresu nieruchomo\u015bci lub numeru dzia\u0142ki:
Wejd\u017a na Ksiegiwieczyste.pl<\/span>
Sprawd\u017a, jakie to proste!<\/b><\/p>\n

Czym jest prawo do\u017cywocia?<\/h2>\n

Prawo do\u017cywocia<\/a> definiuje ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Art. 908-916.<\/p>\n

W my\u015bl cytowanej ustawy, Art. 908. \u00a7 1, prawo do\u017cywocia polega na przeniesieniu przez zbywc\u0119 prawa w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci w zamian za zobowi\u0105zanie si\u0119 nabywcy tej nieruchomo\u015bci do zapewnienia zbywcy nieruchomo\u015bci do\u017cywotniego utrzymania (umowa o do\u017cywocie<\/strong>), a w braku odmiennej umowy nabywca nieruchomo\u015bci powinien przyj\u0105\u0107 zbywc\u0119 jako domownika, dostarcza\u0107 mu wy\u017cywienia, ubrania, mieszkania, \u015bwiat\u0142a i opa\u0142u, zapewni\u0107 mu odpowiedni\u0105 pomoc i piel\u0119gnowanie w chorobie oraz sprawi\u0107 mu w\u0142asnym kosztem pogrzeb odpowiadaj\u0105cy zwyczajom miejscowym.<\/p>\n

Prawo do\u017cywocia jest najcz\u0119\u015bciej ustanawiane przez osoby starsze, kt\u00f3re w zamian za zapewnienie sobie spokojnej staro\u015bci przenosz\u0105 prawo w\u0142asno\u015bci do nieruchomo\u015bci na osoby im bliskie b\u0105d\u017a osoby, kt\u00f3rym mog\u0105 zawierzy\u0107, \u017ce w zamian za przekazany maj\u0105tek (dom i gospodarstwo, mieszkanie, lokal) b\u0119d\u0105 mia\u0142y zapewnion\u0105 spokojn\u0105 i w miar\u0119 dostatni\u0105 staro\u015b\u0107.<\/p>\n

Zakres uprawnie\u0144 do\u017cywotnika mo\u017ce by\u0107 rozszerzony lub zaw\u0119\u017cony, a tre\u015b\u0107 tych uprawnie\u0144 powinna by\u0107 po sporz\u0105dzeniu aktu notarialnego wpisana do ksi\u0119gi wieczystej.<\/p>\n

Zakres obowi\u0105zk\u00f3w nabywcy nieruchomo\u015bci wobec do\u017cywotnika mo\u017ce by\u0107 rozszerzony lub zaw\u0119\u017cony, o czym decyduje tre\u015b\u0107 umowy do\u017cywocia.<\/p>\n

Prawo do\u017cywocia powstaje z chwil\u0105 zawarcia umowy o do\u017cywocie, niezale\u017cnie od wpisu do ksi\u0119gi wieczystej.<\/p>\n

Przeczytaj: Umowa o do\u017cywocie \u2013 notariusz, podatki i inne koszty<\/a><\/p>\n

Gdzie szuka\u0107 informacji, czy nieruchomo\u015b\u0107 jest obci\u0105\u017cona prawem do\u017cywocia?<\/h2>\n

Prawo do\u017cywocia, jak i inne prawa osobiste oraz rzeczowe, mog\u0105 by\u0107 ujawnione w ksi\u0119dze wieczystej prowadzonej dla nieruchomo\u015bci obci\u0105\u017conej.<\/p>\n

Prawo do\u017cywocia ujawnia si\u0119 w Dziale III ksi\u0119gi wieczystej<\/a> – Prawa, roszczenia i ograniczenia.<\/strong> <\/p>\n

W Dziale III ksi\u0119gi wieczystej ujawnia si\u0119 wszystkie prawa osobiste i roszczenia za wyj\u0105tkiem roszcze\u0144 dotycz\u0105cych hipoteki. St\u0105d, ka\u017cdy, kto zamierza naby\u0107 nieruchomo\u015b\u0107, powinien skrupulatnie sprawdzi\u0107 tre\u015b\u0107 ksi\u0119gi wieczystej pod k\u0105tem ewentualnych wpis\u00f3w obci\u0105\u017caj\u0105cych nieruchomo\u015b\u0107, bowiem zgodnie z ustaw\u0105 Kodeks cywilny, nabywca nieruchomo\u015bci obci\u0105\u017conej prawem do\u017cywocia z chwil\u0105 podpisania aktu notarialnego przejmuje na siebie wszelkie obowi\u0105zki i \u015bwiadczenia wobec do\u017cywotnika.<\/strong><\/p>\n

W zasadzie na dzie\u0144 dzisiejszy nie ma mo\u017cliwo\u015bci, aby prawo do\u017cywocia nie zosta\u0142o wpisane do ksi\u0119gi wieczystej.<\/p>\n

Zgodnie z ustaw\u0105 z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, notariusz sporz\u0105dzaj\u0105c akt notarialny ma obowi\u0105zek uj\u0119cia w tym akcie wniosku o wpis do ksi\u0119gi wieczystej, a na \u017c\u0105danie strony czynno\u015bci notarialnej wniosek o wpis mo\u017ce zawiera\u0107 \u017c\u0105danie tak\u017ce innego wpisu zwi\u0105zanego z czynno\u015bci\u0105 notarialn\u0105.<\/p>\n

Tak wi\u0119c, notariusz ustanawiaj\u0105c prawo do\u017cywocia w formie aktu notarialnego ma obowi\u0105zek niezw\u0142ocznego, nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c w dniu sporz\u0105dzenia wniosku, z\u0142o\u017cenia tego wniosku do s\u0105du za po\u015brednictwem systemu teleinformatycznego obs\u0142uguj\u0105cego post\u0119powanie s\u0105dowe. Informacja o wniosku zamieszczana jest automatyczne w Dziale III ksi\u0119gi wieczystej w rubryce wzmianka.<\/p>\n

Mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce prawo do\u017cywocia zostanie ustanowione tu\u017c przed zbyciem nieruchomo\u015bci. Dlatego te\u017c, przed zakupem nieruchomo\u015bci nale\u017cy sprawdzi\u0107 nie tylko tre\u015b\u0107 Dzia\u0142u III ksi\u0119gi wieczystej – Prawa, roszczenia, ograniczenia, ale r\u00f3wnie\u017c tre\u015b\u0107 wzmianki<\/strong>, kt\u00f3ra zgodnie \u00a7 72 ust. 1 Rozporz\u0105dzenia Ministra Sprawiedliwo\u015bci z dnia 15 lutego 2016 r. w sprawie za\u0142o\u017cenia i prowadzenia ksi\u0105g wieczystych w systemie teleinformatycznym, powinna by\u0107 opisana (do niedawna nie opisywa\u0142o si\u0119 wzmianek).<\/p>\n

W znaczeniu Kodeksu post\u0119powania cywilnego, Art. 626(7) \u00a7 2 wzmianka w ksi\u0119dze wieczystej stanowi informacj\u0119 ostrzegaj\u0105c\u0105, \u017ce do s\u0105du wp\u0142yn\u0105\u0142 wniosek, kt\u00f3ry po jego za\u0142atwieniu – rozpatrzeniu, mo\u017ce zmieni\u0107 tre\u015b\u0107 ksi\u0119gi wieczystej. Rubryka wzmianki w Dziale III ksi\u0119gi wieczystej oznaczona zosta\u0142a numerem 3.1.<\/p>\n

Wzmianka nie jest wpisem. Informuje natomiast o mo\u017cliwo\u015bci wpisu.<\/p>\n

Wzmianka wy\u0142\u0105cza r\u0119kojmi\u0119 wiary publicznej ksi\u0105g wieczystych w zakresie obj\u0119tym tre\u015bci\u0105 wpisu.
Jednak\u017ce maj\u0105c na uwadze Art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o ksi\u0119gach wieczystych i hipotece (dalej u.k.w.h.), r\u0119kojmia wiary publicznej ksi\u0105g wieczystych nie dzia\u0142a przeciwko prawu do\u017cywocia, co oznacza, \u017ce w sytuacji, gdy kto\u015b nab\u0119dzie nieruchomo\u015b\u0107 i w ksi\u0119dze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomo\u015bci nie b\u0119dzie informacji o prawie do\u017cywocia ustanowionym na tej nieruchomo\u015bci, to wcale nie \u015bwiadczy o tym, \u017ce dana nieruchomo\u015b\u0107 nie jest tym prawem obci\u0105\u017cona.<\/strong> Je\u017celi prawo to zosta\u0142o ustanowione i nie zosta\u0142o wpisane do ksi\u0119gi wieczystej to nabywca tej nieruchomo\u015bci nab\u0119dzie ja wraz z tym obci\u0105\u017ceniem (orz. SN z dnia 6 grudnia 1999r., III CKN 896\/99).<\/p>\n

\u201eRegulacja uj\u0119ta w Art. 7 punkt 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o kiesach wieczystych i hipotece zawiera gwarancje, \u017ce nawet w warunkach r\u0119kojmi wiary publicznej ksi\u0105g wieczystych, prawo do\u017cywocia nie wygasa, a skutkiem dokonanego rozporz\u0105dzenia jest nabycie nieruchomo\u015bci, jako obci\u0105\u017conej tym prawem\u201d.<\/em> (Edward Gniewek, \u201eKsi\u0119gi wieczyste. Komentarz\u201d.).<\/p>\n

Nabywca nieruchomo\u015bci, aby zabezpieczy\u0142 si\u0119 przed nabyciem nieruchomo\u015bci \u201ez do\u017cywotnikiem\/ze s\u0142u\u017cebnikiem\u201d, powinien \u017c\u0105da\u0107 od sprzedaj\u0105cego o\u015bwiadczenia, \u017ce nieruchomo\u015b\u0107 nie jest obci\u0105\u017cona do\u017cywociem lub s\u0142u\u017cebno\u015bci\u0105 osobist\u0105 mieszkania.<\/strong><\/p>\n

W sytuacji, gdy nabywca nieruchomo\u015bci wiedzia\u0142, \u017ce nieruchomo\u015b\u0107 jest obci\u0105\u017cona prawem do\u017cywocia, to nie mo\u017ce powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na to, \u017ce prawo to nie by\u0142o wpisane w ksi\u0119dze wieczystej. Je\u017celi natomiast nabywca nieruchomo\u015bci nie wiedzia\u0142, \u017ce nieruchomo\u015b\u0107 jest obci\u0105\u017cona prawem do\u017cywocia, poniewa\u017c prawo to nie by\u0142o ujawnione w ksi\u0119dze wieczystej, przys\u0142uguj\u0105 mu nast\u0119puj\u0105ce roszczenia:<\/p>\n

    \n
  1. roszczenie o naprawienie szkody wynik\u0142ej z niewykonania lub nienale\u017cytego wykonania zobowi\u0105zania, chyba \u017ce niewykonanie lub nienale\u017cyte wykonanie jest nast\u0119pstwem okoliczno\u015bci, za kt\u00f3re d\u0142u\u017cnik odpowiedzialno\u015bci nie ponosi (Art. 471 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny),<\/li>\n
  2. roszczenie o obni\u017cenie ceny lub odst\u0105pienie od umowy na podstawie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych r\u0119kojmi. W my\u015bl Art. 560 \u00a71 ustawy z dnia 23 kwietnia Kodeks cywilny, je\u017celi rzecz sprzedana ma wad\u0119, kupuj\u0105cy mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 o\u015bwiadczenie o obni\u017ceniu ceny albo odst\u0105pieniu od umowy, chyba \u017ce sprzedawca niezw\u0142ocznie i bez nadmiernych niedogodno\u015bci dla kupuj\u0105cego wymieni rzecz wadliw\u0105 na woln\u0105 od wad albo wad\u0119 usunie.<\/li>\n<\/ol>\n

    Je\u017celi kupuj\u0105cy odst\u0105pi od umowy z powodu wady rzeczy sprzedanej, strony powinny sobie nawzajem zwr\u00f3ci\u0107 otrzymane \u015bwiadczenia wed\u0142ug przepis\u00f3w o odst\u0105pieniu od umowy wzajemnej.<\/p>\n

    W \u015bwietle powy\u017cszych ustale\u0144 nale\u017cy nadmieni\u0107, \u017ce zgodnie interpretacj\u0105 Art. 7 u.k.w.h., nabywca nieruchomo\u015bci obci\u0105\u017conej prawem do\u017cywocia, jak r\u00f3wnie\u017c prawem obci\u0105\u017caj\u0105cym nieruchomo\u015b\u0107 z mocy ustawy, s\u0142u\u017cebno\u015bci ustanowionej na podstawie decyzji w\u0142a\u015bciwego organu administracji pa\u0144stwowej, s\u0142u\u017cebno\u015bci drogi koniecznej, s\u0142u\u017cebno\u015bci ustanowionej w zwi\u0105zku z przekroczeniem granicy przy wznoszeniu budynku lub innego urz\u0105dzenia oraz s\u0142u\u017cebno\u015bci przesy\u0142u, nabywa dan\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 wraz z tym obci\u0105\u017ceniem, nawet je\u017celi nie by\u0142o ono wpisane do ksi\u0119gi wieczystej, albowiem r\u0119kojmia wiary publicznej ksi\u0105g wieczystych nie dzia\u0142a przeciwko tym prawom (Art. 7 u.k.w.h.).<\/p>\n

    Zako\u0144czenie umowy o do\u017cywocie<\/h2>\n

    Umowa o do\u017cywocie jest rodzajem umowy cywilnoprawnej regulowanej przez ustaw\u0119 Kodeks cywilny.<\/p>\n

    Umowa o do\u017cywocie jest umow\u0105 trudn\u0105 do rozwi\u0105zania. Przes\u0142anki do rozwi\u0105zania umowy o do\u017cywocie okre\u015bla Art. 913-916 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. W my\u015bl wspomnianych przepis\u00f3w umowa o do\u017cywocie mo\u017ce zosta\u0107 rozwi\u0105zana, zamieniona na rent\u0119, uznana za bezskuteczn\u0105 w nast\u0119puj\u0105cych przypadkach:<\/p>\n

    1.<\/strong> W sytuacjach wyj\u0105tkowych s\u0105d mo\u017ce na \u017c\u0105danie zobowi\u0105zanego lub do\u017cywotnika, je\u017celi do\u017cywotnik jest zbywc\u0105 nieruchomo\u015bci, rozwi\u0105za\u0107 umow\u0119 o do\u017cywocie<\/strong> (Art. 913 \u00a7 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, dalej k.c.). Jak stwierdzi\u0142 w wyroku z dnia 13 czerwca 2018r. sygn. akt: IV CSK 277\/17) S\u0105d Najwy\u017cszy \u201ewyj\u0105tkowe wypadki uzasadniaj\u0105ce rozwi\u0105zanie umowy o do\u017cywocie przez s\u0105d musz\u0105 przybiera\u0107\u202fszczeg\u00f3ln\u0105 posta\u0107 i intensywno\u015b\u0107. Za wyj\u0105tkowy wypadek mo\u017ce by\u0107 uznane uporczywe, czyli d\u0142ugotrwa\u0142e i zamierzone, niespe\u0142nianie przez zobowi\u0105zanego \u015bwiadcze\u0144, gdy ze wzgl\u0119du na potrzeby do\u017cywotnika wynikaj\u0105ce w szczeg\u00f3lno\u015bci z jego stanu zdrowia i warunk\u00f3w bytowych, s\u0105 niezb\u0119dne do zado\u015b\u0107uczynienia jego interesom, kt\u00f3rych zabezpieczenie by\u0142o celem umowy o do\u017cywocie\u201d.<\/em> <\/p>\n

      \n
    1. Stwierdzenie ustawodawcy w Art. 913 \u00a7 2 k.c., \u017ce \u201es\u0105d mo\u017ce rozwi\u0105za\u0107 umow\u0119” oznacza, \u017ce s\u0105d posiada swobod\u0119 uznaniow\u0105, co nale\u017cy rozumie\u0107, \u017ce s\u0105d nie ma obowi\u0105zku rozwi\u0105zania umowy o do\u017cywocie, je\u017celi dojdzie do przekonania, \u017ce roszczenie powoda mog\u0142oby doprowadzi\u0107 do poszkodowania drugiej strony. Rozwi\u0105zanie umowy o do\u017cywocie prowadzi do jednoczesnego powrotnego przeniesienia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci na jej by\u0142ego w\u0142a\u015bciciela.<\/strong> Rozwi\u0105zanie takiej umowy powinno by\u0107 zawarte w formie aktu notarialnego (Art. 155 k.c.). Rozwi\u0105zanie umowy o do\u017cywocie nie jest mo\u017cliwe po zbyciu nieruchomo\u015bci obci\u0105\u017conej do\u017cywociem.<\/li>\n
    2. Pomimo, \u017ce prawo do\u017cywocia jest prawem niezbywalnym, to jednak w wyj\u0105tkowych przypadkach mo\u017cna si\u0119 tego prawa zrzec lub zamieni\u0107 na rent\u0119.<\/strong> Dotyczy to w szczeg\u00f3lno\u015bci sytuacji, gdy z jakichkolwiek powod\u00f3w pomi\u0119dzy do\u017cywotnikiem a zobowi\u0105zanym wytworz\u0105 si\u0119 takie stosunki, \u017ce nie mo\u017cna wymaga\u0107 od stron, \u017ceby pozostawa\u0142y nadal w bezpo\u015bredniej ze sob\u0105 styczno\u015bci, a dalsze pozostawanie os\u00f3b w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie jest uci\u0105\u017cliwe i niezno\u015bne, co w skrajnych przypadkach mo\u017ce doprowadzi\u0107 nawet do tragedii.\u00a0W przypadku zaistnienia takiej sytuacji, s\u0105d na \u017c\u0105danie jednej ze storn zamieni wszystkie lub niekt\u00f3re uprawnienia obj\u0119te tre\u015bci\u0105 prawa do\u017cywocia na do\u017cywotni\u0105 rent\u0119 odpowiadaj\u0105c\u0105 warto\u015bci tych uprawnie\u0144 (Art. 913 \u00a7 1).<\/li>\n
    3. Je\u017celi zobowi\u0105zany z tytu\u0142u umowy o do\u017cywocie zby\u0142 otrzyman\u0105 nieruchomo\u015b\u0107<\/strong>, do\u017cywotnik mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 zamiany prawa do\u017cywocia na do\u017cywotni\u0105 rent\u0119 odpowiadaj\u0105c\u0105 warto\u015bci tego prawa (Art. 914 k.c.).<\/li>\n
    4. W przypadku uznania przez s\u0105d umowy do\u017cywocia za bezskuteczn\u0105 w oparciu o Art. 916 k.c.<\/strong> Wytoczenie pow\u00f3dztwa o uznanie umowy do\u017cywocia za bezskuteczn\u0105 mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 w przeci\u0105gu 5 lat od daty zawarcia takiej umowy. Po up\u0142ywie tego terminu roszczenie wygasa, a z\u0142o\u017cenie pozwu w tym przedmiocie b\u0119dzie zobowi\u0105zywa\u0142o s\u0105d do jego oddalenia.<\/li>\n<\/ol>\n

      Zobowi\u0105zanie wynikaj\u0105ce z umowy do\u017cywocia mo\u017ce wygasn\u0105\u0107 na skutek:<\/strong><\/p>\n