{"id":1470,"date":"2023-04-20T15:30:49","date_gmt":"2023-04-20T13:30:49","guid":{"rendered":"http:\/\/ksiegi-wieczyste.org\/?p=1470"},"modified":"2026-02-06T13:22:23","modified_gmt":"2026-02-06T12:22:23","slug":"sluzebnosc-osobista-mieszkania-co-oznacza-jakie-daje-prawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ksiegiwieczyste.pl\/czytaj\/sluzebnosc-osobista-mieszkania-co-oznacza-jakie-daje-prawa\/","title":{"rendered":"S\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 mieszkania – jak j\u0105 ustanowi\u0107 i jakie daje prawa?"},"content":{"rendered":"

S\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 osobista stanowi ograniczone prawo rzeczowe polegaj\u0105ce na obci\u0105\u017ceniu nieruchomo\u015bci na rzecz oznaczonej osoby fizycznej w celu zaspokajania jej potrzeb osobistych, w tym tak\u017ce mieszkaniowych.<\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

S\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 mieszkania spe\u0142nia wa\u017cne znaczenie spo\u0142eczne, poniewa\u017c s\u0142u\u017cy\u00a0zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, a tym samym daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 schronienia, odpoczynku, snu, przygotowania posi\u0142k\u00f3w, zaspakajania podstawowej higieny osobistej itp. Jest bardzo cz\u0119sto praktykowana w przypadku darowizny mieszkania b\u0105d\u017a przekazania w spadku gospodarstwa rolnego.<\/p>\n

Szukasz numeru ksi\u0119gi wieczystej?<\/b>
\nZnajd\u017a go na podstawie adresu nieruchomo\u015bci lub numeru dzia\u0142ki:
\nWejd\u017a na Ksiegiwieczyste.pl<\/span>
\nSprawd\u017a, jakie to proste!<\/b><\/p>\n

Na czym polega s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 osobista mieszkania?<\/h2>\n

W my\u015bl ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Art. 244, jednym z ograniczonych praw rzeczowych, obok u\u017cytkowania, zastawu, hipoteki i sp\u00f3\u0142dzielczego w\u0142asno\u015bciowego prawa do lokalu mieszkalnego, jest prawo s\u0142u\u017cebno\u015bci.<\/p>\n

Prawo s\u0142u\u017cebno\u015bci jest bardzo zbli\u017cone do prawa w\u0142asno\u015bci. W praktyce jednak osoba, kt\u00f3ra korzysta z tego prawa, jest zobligowana do przestrzegania praw i obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z przepis\u00f3w prawa i uj\u0119tych w stosownej umowie s\u0142u\u017cebno\u015bci.<\/p>\n

S\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 mieszkania nale\u017cy do s\u0142u\u017cebno\u015bci osobistych. Prawo s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania polega na umo\u017cliwieniu korzystania z okre\u015blonego mieszkania (lokalu) osobie, kt\u00f3ra nie jest w\u0142a\u015bcicielem tego mieszkania ani te\u017c jego najemc\u0105.\u00a0<\/strong>Wymagane jest, aby korzystanie z mieszkania przez uprawnionego (s\u0142u\u017cebnika) odbywa\u0142o si\u0119 w spos\u00f3b zgodny z osobistymi jego potrzebami i z uwzgl\u0119dnieniem zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n

Prawo s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania powstaje z chwil\u0105 z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia w\u0142a\u015bciciela mieszkania o ustanowieniu s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania. \u201dUmowa s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania mo\u017ce by\u0107 zast\u0105piona orzeczeniem s\u0105du, ale tylko wtedy, gdy ten, kto zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do ustanowienia s\u0142u\u017cebno\u015bci, uchyla si\u0119 od zawarcia umowy, albo, gdy ustawa przewiduje ustanowienie s\u0142u\u017cebno\u015bci przez s\u0105d (wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z 23 listopada 2018 roku sygn. akt II CSK 682\/170. Art. 296 k.c. nie stanowi samodzielnej podstawy do obci\u0105\u017cenia nieruchomo\u015bci s\u0142u\u017cebno\u015bci\u0105 wbrew woli i\u00a0zgodzie w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci\u201d.<\/em><\/p>\n

S\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 mieszkania mo\u017ce by\u0107 zar\u00f3wno odp\u0142atna, jak i nieodp\u0142atna, przy czym s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 mieszkania wygasa zawsze wraz ze \u015bmierci\u0105 uprawnionej osoby i nie mo\u017cna jej przekaza\u0107 nikomu innemu chyba, \u017ce w umowie s\u0142u\u017cebno\u015bci ustalono, \u017ce po \u015bmierci uprawnionego s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 mieszkania przys\u0142ugiwa\u0107 b\u0119dzie jego dzieciom, rodzicom i ma\u0142\u017conkowi.<\/p>\n

S\u0142u\u017cebno\u015bci osobistej nie mo\u017cna naby\u0107 przez zasiedzenie.<\/p>\n

Prawo s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania jest prawem niezbywalnym, co oznacza, \u017ce s\u0142u\u017cebnik nie mo\u017ce tego prawa sprzeda\u0107 b\u0105d\u017a darowa\u0107.<\/p>\n

Prawo s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania nie podlega dziedziczeniu, przez co nale\u017cy rozumie\u0107, \u017ce w przypadku \u015bmierci s\u0142u\u017cebnika nie wchodzi ono do spadku.<\/p>\n

S\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 mieszkania nie mo\u017ce by\u0107 ustanawiana na sp\u00f3\u0142dzielczym w\u0142asno\u015bciowym prawie do lokalu mieszkalnego.<\/p>\n

W sytuacji, gdy po wpisaniu s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania do ksi\u0119gi wieczystej, w\u0142a\u015bciciel mieszkania przeniesie w\u0142asno\u015b\u0107 tego mieszkania (sprzeda je) na inn\u0105 osob\u0119, to uprawniony z tytu\u0142u s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania zachowuje swoje prawo wzgl\u0119dem nowego nabywcy (Art. 17 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o ksi\u0119gach wieczystych i hipotece).<\/p>\n

Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 mieszkania od umowy do\u017cywocia?<\/h2>\n

S\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania\u00a0nie mo\u017cna myli\u0107 z prawem do\u017cywocia, bowiem oba prawa nie tylko r\u00f3\u017cni tryb ich wykonywania, ale przede wszystkim r\u00f3\u017cna podstawa prawna.\u00a0<\/strong>Oba prawa wygasaj\u0105 najp\u00f3\u017aniej z chwil\u0105 \u015bmierci uprawnionych.<\/p>\n

Prawo s\u0142u\u017cebno\u015bci osobistej mieszkania okre\u015blaj\u0105 Art. 296-305 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Natomiast uprawnienia do\u017cywotnika oraz tryb ustanawiania prawa do\u017cywocia okre\u015blaj\u0105 Art.\u00a0908-916 k.c.<\/p>\n

S\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 mieszkania<\/h3>\n

W prawie s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania, w\u0142a\u015bciciel mieszkania w odr\u00f3\u017cnieniu od prawa do\u017cywocia, nie ma obowi\u0105zku zapewnienia s\u0142u\u017cebnikowi, utrzymania, wy\u017cywienia czy opieki w czasie choroby.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Uprawniony z tytu\u0142u s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania mo\u017ce przyj\u0105\u0107 na mieszkanie ma\u0142\u017conka i dzieci ma\u0142oletnie.\u00a0Inne osoby mo\u017ce przyj\u0105\u0107 tylko wtedy, gdy s\u0105 przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego.\u00a0Dzieci przyj\u0119te jako ma\u0142oletnie mog\u0105 pozosta\u0107 w\u00a0mieszkaniu tak\u017ce po uzyskaniu pe\u0142noletnio\u015bci.<\/p>\n

Maj\u0105cy s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 mieszkania mo\u017ce korzysta\u0107 z\u00a0pomieszcze\u0144 i\u00a0urz\u0105dze\u0144 przeznaczonych do wsp\u00f3lnego u\u017cytku mieszka\u0144c\u00f3w budynku.<\/p>\n

Zakres s\u0142u\u017cebno\u015bci osobistej i\u00a0spos\u00f3b jej wykonywania oznacza si\u0119, w\u00a0braku innych danych, wed\u0142ug osobistych potrzeb uprawnionego z\u00a0uwzgl\u0119dnieniem zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego i\u00a0zwyczaj\u00f3w miejscowych.<\/p>\n

Prawo s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania ustanawia si\u0119 w formie aktu notarialnego i ujawnia w Dziale III ksi\u0119gi wieczystej – \u201ePrawa, roszczenia i ograniczenia\u201d prowadzonej dla nieruchomo\u015bci obci\u0105\u017conej tym prawem.<\/p>\n

Umowa o do\u017cywocie<\/h3>\n

Z prawem umowy do\u017cywocia\u00a0mamy do czynienia w\u00f3wczas, gdy\u00a0za przeniesienie prawa w\u0142asno\u015bci mieszkania, nabywca mieszkania zobowi\u0105zuje si\u0119 na podstawie umowy o do\u017cywocie, zapewni\u0107 zbywcy mieszkania do\u017cywotnie utrzymanie.<\/strong> O\u00a0ile umowa nie stanowi inaczej, nabywca (nowy w\u0142a\u015bciciel) powinien przyj\u0105\u0107 zbywc\u0119 jako domownika, dostarcza\u0107 mu wy\u017cywienia, ubrania, mieszkania, \u015bwiat\u0142a i\u00a0opa\u0142u, zapewni\u0107 mu odpowiedni\u0105 pomoc i\u00a0piel\u0119gnowanie w\u00a0chorobie oraz sprawi\u0107 mu w\u0142asnym kosztem pogrzeb odpowiadaj\u0105cy zwyczajom miejscowym.<\/p>\n

Do\u017cywotnik, w odr\u00f3\u017cnieniu od s\u0142u\u017cebnika, nie musi ponosi\u0107 koszt\u00f3w ze zwyk\u0142ego korzystania z mieszkania typu energia elektryczna, gaz, ubezpieczenie mieszkania, czy koszty medi\u00f3w typu radio, telewizja, Internet itd. ani te\u017c \u017cadnych koszt\u00f3w zwi\u0105zanych z nak\u0142adami na remonty czy ubezpieczenie mieszkania.<\/p>\n

Tak wi\u0119c, podstawow\u0105 funkcj\u0105 umowy do\u017cywocia jest funkcja alimentacyjna. W sytuacji konflikt\u00f3w pomi\u0119dzy do\u017cywotnikiem a w\u0142a\u015bcicielem nieruchomo\u015bci, umowa do\u017cywocia mo\u017ce by\u0107 zamieniona na rent\u0119. Zasadno\u015b\u0107 tej zamiany zawsze musi oceni\u0107 s\u0105d.<\/p>\n

Prawo do\u017cywocia, podobnie jak prawo s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania, ujawnia si\u0119 w Dziale III ksi\u0119gi wieczystej prowadzonej dla nieruchomo\u015bci obci\u0105\u017conej tym prawem.<\/p>\n

Przeniesienie prawa w\u0142asno\u015bci do nieruchomo\u015bci w zamian za do\u017cywocie nast\u0119puje w formie aktu notarialnego i podlega opodatkowaniu podatkiem PCC w wysoko\u015bci 2%.<\/p>\n

Prawo do\u017cywocia podobnie jak prawo s\u0142u\u017cebno\u015bci osobistej jest niezbywalne.<\/p>\n

Do ustanowienia prawa do\u017cywocia dochodzi zazwyczaj w sytuacji, gdy rodzice chc\u0105 przekaza\u0107 swoje mieszkanie dzieciom w zamian za do\u017cywotnie utrzymanie.<\/strong><\/p>\n

Od ustanowienia prawa do\u017cywocia dzieci, jak i rodzice, nie s\u0105 zobowi\u0105zani do uiszczenia podatku dochodowego, poniewa\u017c dochodzi tutaj do transakcji w zerowej grupie podatkowej.
\nPo ustanowieniu prawa do\u017cywocia, dzieci mog\u0105 ustanowi\u0107 prawo s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania.<\/p>\n

Przeczytaj: Prawo do\u017cywocia w ksi\u0119dze wieczystej – co to oznacza?<\/a><\/p>\n

Jak ustanowi\u0107 s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 mieszkania?<\/h2>\n

S\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 mieszkania mo\u017ce zosta\u0107 ustanowiona poprzez zawarcie umowy s\u0142u\u017cebno\u015bci lub uzyskanie orzeczenia s\u0105dowego.<\/strong>\u00a0W praktyce do zawarcia umowy s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania dochodzi najcz\u0119\u015bciej pomi\u0119dzy rodzicami i dzie\u0107mi.<\/p>\n

Zawarcie umowy s\u0142u\u017cebno\u015bci zawsze powinno by\u0107 poprzedzone porozumieniem pomi\u0119dzy w\u0142a\u015bcicielem mieszkania a s\u0142u\u017cebnikiem.<\/p>\n

Zgodnie z prawem umowa s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania powinna by\u0107 zawarta w formie aktu notarialnego.<\/strong> Zatem, aby dosz\u0142o do ustanowienia s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania, strona umowy tj. w\u0142a\u015bciciel mieszkania powinien skontaktowa\u0107 si\u0119 z notariuszem w celu om\u00f3wienia tre\u015bci umowy s\u0142u\u017cebno\u015bci mieszkania.<\/p>\n

Nast\u0119pnie, w\u0142a\u015bciciel mieszkania, jako strona ustanawiaj\u0105ca s\u0142u\u017cebno\u015b\u0107 mieszkania na rzecz zainteresowanego, powinien dostarczy\u0107 notariuszowi niezb\u0119dne do sporz\u0105dzenia umowy dokumenty takie jak:<\/p>\n